Acil servise başvuran akut koroner sendromlu hastalarda, hematolojik ve kardiyak parametrelerin gensini skoru ve mortalite ile ilişkisi

ACİL SERVİSE BAŞVURAN AKUT KORONER SENDROMLU HASTALARDA, HEMATOLOJİK VE KARDİYAK PARAMETRELERİN GENSİNİ SKORU VE MORTALİTE İLE İLİŞKİSİ Koroner arter hastalığı (KAH), dünya genelinde kardiyovasküler mortalite ve morbiditenin başlıca nedenlerinden biridir. Akut koroner sendromlar (AKS), KAH'ın ani ve ciddi klinik manifestasyonlarıdır ve acil müdahale gerektirir. AKS'nin patofizyolojisi, aterosklerotik plak yırtılması, trombosit aktivasyonu ve koagülasyon kaskatı gibi kompleks ve inflamatuar süreçlerin etkileşimi ile gelişir. Hematolojik ve kardiyak parametrelerin AKS hastalarındaki prognostik değeri üzerine yapılan çalışmalar, bu parametrelerin AKS'nin patofizyolojisi ve prognozu hakkında önemli bilgiler sağlayabileceğini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, acil servise başvuran AKS hastalarında hematolojik ve kardiyak parametrelerin, koroner arterlerdeki daralmanın şiddetini gösteren Gensini skoru ve mortalite ile ilişkisini incelemektir. Bu ilişkinin daha iyi anlaşılması, klinik pratiği yönlendirebilir ve hastaların yaşam kalitesini artırabilir. Bu tez çalışması, Süleyman Demirel Üniversitesi (SDÜ) Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu onayı alınarak SDÜ Üniversitesi Hastanesi acil servisinde gerçekleştirildi. Retrospektif olarak yürütülen çalışmaya dahil edilen akut koroner sendrom tanısı almış olan hastaların demografik verileri, rutin laboratuvar parametrelerinde bulunan kardiyak ve inflamatuar belirteçler ile Gensini skorları, AKS tipleri ve mortalite durumları kaydedilmiştir. Gensini skorları, koroner anjiyografi raporlarına göre hesaplanmış ve hastalar bu skorlara göre düşük, orta ve yüksek risk gruplarına ayrılmıştır. Parametrelerin farklı AKS alt tiplerinde Gensini skoru ve mortalite ile ilişkileri istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Ortalama yaşı 63,69 olan, 141 (%69,5)'i erkek toplam 203 hastanın bulguları ve parametreleri, Gensini skorları ve sonlanım (yaşayan veya exitus olanlar) açısından analiz edildi. Ortalama Gensini skoru 51,14 iken USAP hastalarında bu sayı 31,92, non-STEMI hastalarında 51,73, STEMI hastalarında ise 63,47 olarak saptandı. Çalışmada yer alan hastaların parametreleri mortaliteye göre değerlendirildiğinde, Yaş, eGFR, Kreatinin, Nötrofil, Lenfosit, RDW, Troponin I, Troponin I/Kreatinin oranı, Nötrofil/Lenfosit oranı, PLT/Lenfosit oranı ve Gensini skoru ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Hastalar Gensini skorlarına göre değerlendirildiğinde ise Yaş, eGFR ve Troponin I değerleri ile Gensini skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bu parametrelerin kullanımı, acil servislerde hızlı ve etkili bir risk değerlendirmesi yaparak hasta sonuçlarını iyileştirebilir ve mortaliteyi azaltabilir. Gelecek çalışmalarda, bu parametrelerin diğer klinik belirteçler ve uzun vadeli sonuçlarla olan ilişkilerinin incelenmesi, akut koroner sendrom yönetiminde yeni yaklaşımlar geliştirilmesine katkı sağlayacaktır. Sonuç olarak, bu çalışma, akut koroner sendromlu hastalarda acil serviste değerlendirilen hematolojik ve kardiyak parametrelerin Gensini skoru ve mortalite ile önemli ilişkiler taşıdığını göstermiştir. Özellikle yaş, eGFR, Kreatinin, Nötrofil, Troponin I, Troponin I/Kreatinin oranı, MPV, RDW, NLO ve PLO düzeyleri, Gensini skoru ve kısa vadeli mortalite riski üzerinde belirgin etkilere sahiptir. Bu parametrelerin yüksek olması, kötü prognoz ve acil tıbbi müdahale gerekliliğini göstermekte olabilir. Anahtar sözcükler: AKS, NLO, PLO, Gensini skoru, Mortalite