Acil servise başvuran kafa travması olgularında optik sinir kılıf çapının tekrarlayan yatak başı ultrasonografik ölçümünün tanıdaki ve hasta takibindeki yeri

Travmatik beyin hasarına (TBH) bağlı kafa içi basınç artışı, tüm dünyada genç nüfusta mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerinden biridir. Erken tanı ve tedavi ile olumsuz sonuçların önüne geçebilmek mümkündür. Günümüzde travmatik beyin hasarının tanısında ve takibinde kraniyal bilgisayarlı tomografi (BT) ilk tercih olarak kullanılmaktadır, ancak vital durumu stabil olmayan hastalarda kullanışlı değildir ve çekilen her tomografi ile radyasyon maruziyeti artmaktadır. Ultrasonografi (USG) ile optik sinir kılıf çapının (OSKÇ) ölçümü, kafa içi basınç artışının (KİBA) saptanmasında yeni bir yöntem olarak araştırılmaktadır. Çalışmamızda USG ile OSKÇ ölçümünü kraniyal BT'de lezyon varlığı ile kıyaslayarak TBH'de USG'nin tanıda kullanılabilirliğini araştırdık. Ayrıca TBH saptanıp acil serviste kontrol kraniyal BT ile izlenen hastalarda, eş zamanlı OSKÇ ölçümleri yapılarak USG'nin hasta takibindeki yeri de araştırılmıştır. Hastalar Glasgow koma skoruna (GKS) göre gruplandırılıp, ROC analizi sonucu OSKÇ sınır değeri 5.1 mm olarak belirlenerek istatistiksel analizler yapılmıştır. Ayrıca 5.8 mm sınır değeri ile de istatistikler tekrarlanmıştır. OSKÇ ile GKS arasında orta derecede (r=-0.384) ancak çok anlamlı (p<0.001) bir negatif korelasyon saptanmıştır. OSKÇ sınır değeri 5.8 mm alındığında pozitif prediktif değerinin yüksek olduğu görülmüştür, ancak 5.8 mm değerinde BT'de lezyon varlığını saptamada yetersiz olduğu görülmüştür. KİBA'nın direkt olarak değerlendirildiği farklı ölçüm metodları ile OSKÇ ölçümünün kıyaslandığı çalışmalarla daha anlamlı veriler elde etmek mümkün olabilir. Bizim çalışmamızda amacımız kontrol BT yerine USG ile takibin güvenilirliğini incelemekti, hafif kafa travması grubunda OSKÇ'nin klinik verilerle değerlendirildiğinde acil serviste intrakraniyal basınç artışı izleminde kullanılaileceği düşünülmüştür. 6. ve 24. saat kraniyal BT bulgularında progresyon ile eş zamanlı OSKÇ ölçümlerindeki progresyon karşılaştırıldığında, OSKÇ'nin negatif prediktif değerinin yüksek olduğu (%89.5) görülmüştür, bu nedenle hafif kafa travması grubunda, bu hastaların acil servis izleminde OSKÇ ölçümünün klinik bulgularla birlikte bir dışlama kriteri olarak kullanılabileceği yönünde ipuçlarına ulaştık. Optik sinir kılıf çapının orta ve ciddi kafa travmasında izlem parametresi olarak kullanılmasıyla ilgili daha fazla sayıda hasta ile yapılacak ve daha sensitif ölçüm metodları ile kıyaslandığı çalışmalara ihtiyaç vardır.