Acil servise göğüs ağrısı ile gelen hastalarda NT-proBNP'nin miyokard infarktüsünü öngörmede prediktif değeri

Akut koroner sendrom (AKS) dünya çapında önde gelen mortalite nedenidir ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)'nün tahminine göre her yıl 17,9 milyon can kaybına sebep olmaktadır ve bu ölümlerin üçte biri 70 yaşın altındaki bireylerde erken yaşta meydana gelmektedir. AKS hastane yönetimi, zamanın kritik olduğu bir acil kardiyovasküler süreçtir ve multidisipliner, protokole dayalı bir yaklaşım gerektirir. Hastane süreci, erken tanı, hemodinamik stabilizasyon, uygun reperfüzyon stratejisinin seçimi ve komplikasyonların önlenmesi üzerine yapılandırılmıştır. AKS tanısında klinik, laboratuvar ve elektrokardiyografi (EKG) temel taşları oluşturur. Laboratuvar değerleri olarak kreatin kinaz ve troponin çok yaygın kullanılmaktadır. Bu araştırma Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Acil Servisi'ne göğüs ağrısı ile başvuran hastaların NT-proBNP'nin miyokard infarktüsünü öngörmede prediktif değerini araştırmayı amaçlamaktadır. Araştırma tanımlayıcı retrospektif tipte bir çalışma olarak planlanmıştır. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Acil Servisine 01.01.2019- 01.01.2024 tarihleri arasında göğüs ağrısı ile başvuran ile başvuran vakalar arasından hasta ve kontrol grubu olmak üzere iki ayrı grup seçilmiştir. Akut miyokard infarktüsü (AMI) tanısı alan kardiyak enzimler ve NT-proBNP çalışılmış vakalar hasta grubu olarak, göğüs ağrısı ile gelen kardiyak enzimler ve NT-proBNP çalışılmış sağlıklı bireyler ise kontrol grubu olarak seçilmiştir. Takip edilen olgular retrospektif olarak incelenmiştir. Troponin değeri 100 ve üzeri olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma gruplarının genel özellikleri hakkında bilgi vermek amacı ile tanımlayıcı analizler yapılmıştır. Sürekli değişkenlere ait veriler ortalama±standart sapma şeklinde; kategorik değişkenlere ilişkin veriler ise n (%) şeklinde verilmektedir. Normal dağılan nicel değişkenlerin gruplar arasındaki ortalamalarını karşılaştırırken İki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi ve tek yönlü varyans analizinden yararlanılmaktadır. Normal dağılmayan nicel değişkenlerin gruplar arasındaki dağılımlarını karşılaştırırken Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testinden yararlanılmaktadır. Nitel değişkenler arasındaki ilişki olup olmadığını değerlendirmek için çapraz tablolardan ve pearson ki-kare testinden yararlanılmaktadır. Nicel değişkenler arasındaki korelasyon için Spearman korelasyon katsayısı kullanıldı. p değerleri 0.05'den küçük hesaplandığında istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Hesaplamalarda hazır istatistik yazılımı (SPSS 22.0 Chicago, IL, USA) kullanılmıştır. Sosyodemografik veriler (yaş, cinsiyet vb.), ICD 10 tanıları, kardiyak enzimler (kütle CK MB, troponin vb.), NT-proBNP, kan parametreleri (Hgb, Plt, MPV, N/L, Plt/L oranları vb.) analiz edilmiştir. Çalışmamıza; AKS tanısı ile başvuran ve anjiyo raporları ile koroner patolojisi doğrulanan toplam 405 hasta dahil edilmiştir. Vakalar %63 (255) erkek, %37 (150) kadın hastadan oluşmaktaydı. NT-proBNP değerleri karşılaştırıldığında RCA ve CX 'e göre RCA+CX lezyonu olanlarda anlamlı yüksek saptandı (p < 0.05). NT-proBNP değerleri kadınlarda 5176 (1494-13678), erkeklere 2505 (569,8-11064) göre daha yüksek saptanmıştır (p < 0.05). NT-proBNP ile troponin arasında pozitif ilişki vardır ve istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Çalışmamızda inmeli hastaların %63' ünün erkek %37' sinin kadın olduğu görüldü. Çalışmamızda AKS tanısı konulan hastalarda risk faktörleri arasında en sık hipertansiyon görüldü. Çalışmaya dahil edilen AKS tanılı 405 hastadan, %19,5 (79) hastada herhangi bir koroner arter patolojisi saptanmamıştır. Tek damar patolojileri içerisinde en fazla %23,5 (95) ile LAD lezyonu görülürken en az CX %13,6 (55) lezyonu görülmüştür. RCA+CX tıkanıklığı %10,9 (44) olarak saptanırken, çoklu damar tıkanıklığı olan hastaların oranı %18,0 (73) olarak saptanmıştır. Toplam hastaların %1,5'inde herhangi bir ek hastalık saptanmamıştır. Tek başına hipertansiyon (HT) %7,7, koroner arter hastalığı (KAH) %16,3 saptanırken, HT+KAH %25,9, HT+DM (diyabetüs mellitüs) %9,1, HT+DM+KAH %13,8 ve diğerleri ise %25,7 olarak saptanmıştır. NT-proBNP değerleri karşılaştırıldığında RCA ve CX 'e göre RCA+CX lezyonu olanlarda anlamlı yüksek saptandı. AK'de kreatinin değerleri LAD lezyonu olanlarda RCA tıkanıklığı olanlara göre daha yüksek saptandı. CK- MB kütle 'ye bakıldığında lezyonu olamayanlarda RCA ve birden çok damar tıkanıklığı olanlara göre daha düşük saptandı. CRP / LYM oranına bakıldığında koroner lezyon saptanmayanlarla, LAD, RCA ve CX lezyonu olanlara göre oran daha yüksek saptandı. Troponin / Kreatinin oranına bakıldığında RCA+CX lezyonu olanlarda, birden fazla damar tıkanıklığı olanlara göre daha yüksek saptandı. CRP'ye bakıldığında lezyon saptanmayanlarda LAD, RCA ve CX tıkanıklığı olanlara göre yüksek saptandı. NT-proBNP değerleri kadınlarda 5176 (1494-13678), erkeklere 2505 (569,8-11064) göre daha yüksek saptanmıştır. NT-proBNP ile troponin, yaş, MPV, PDW, P-LCR, RDW –SD, kalsiyum, nötrofil, kreatinin, CK –MB kütle, NE / LYM, PLT / LYM, CRP / LYM, TROP / KREA, WBC, eozinofil ve bazofil arasında ilişki saptanmıştır.