Acil serviste aseptik kan alma protokolü eğitiminin kan kültürü kontaminasyon oranına etkisi

Giriş ve Amaç: Kan kültürü testi, acil serviste septisemileri saptamak için yaygın olarak uygulanan bir tetkiktir. Ancak yanlış pozitif (kontaminasyon) kan kültürü sonuçlarına sık rastlanmaktadır. Kan kültür kontaminasyonu sıklığının artması, laboratuvar masrafı, gereksiz antibiyotik kullanımı ve hasta bakım maliyetinde artışa neden olmaktadır. Bu nedenle kontaminasyon oranlarını azaltmak için çeşitli yöntemler araştırılmaktadır. Bu çalışmada acil serviste yapılandırılmış standart bir aseptik kan alma protokolü eğitiminin kan kültürü kontaminasyon oranı üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma bir üniversite hastanesi acil servisinde üç aşamalı kesitsel olarak gerçekleştirildi. Birinci aşamada eğitim almamış personel tarafından erişkin acil serviste alınan geçtiğimiz yılın aynı dönemine ait tüm kan kültürlerinin sonuçları incelendi. İkinci aşamada acil servisinde çalışmakta olan tüm personele yapılandırılmış standart bir aseptik kan kültürü alma protokolü eğitimi verildi. Üçüncü aşamada eğitim almış personel tarafından alınan tüm kan kültür sonuçları incelendi ve eğitim öncesi ve sonrası gruplar karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya eğitim öncesi grupta 338 hasta ve eğitim sonrası grupta 298 hasta alındı. Cinsiyet ve yaş açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktu. Toplam 40 doktor ve 26 hemşire eğitim aldı. Eğitim öncesi ve sonrası arasında gerçek pozitiflik (%13,9 vs %17,8), kontaminasyon (%15,7 vs %15,4) ve üreme olmaması (%70,4 vs %66,8) arasında anlamlı fark olmadığı saptandı (p=0,40). Cinsiyetle kontaminasyon oranı arasında ilişki saptanmadı ancak 65 yaş üzeri hastalarda gerçek pozitif üreme oranında anlamlı artış saptandı (p<0,05). Kan kültürünü daha çok hemşirelerin aldığı ve hemşirelerin aldığı kültürlerde kontaminasyon oranının anlamlı düşük olduğu saptandı (p=0,48). En sık sağ brakiyal venden kültür alındığı, brakiyal bölgeden alınan kan kültürlerinde kontaminasyon oranının anlamlı şekilde daha düşük olduğu (p<0,05), doktorların da daha çok femoral bölgeden kan aldıkları (p<0,05), yön ve dokunun sonuca etki etmediği saptandı. Personellerin acil servis çalışma süresi ve kan kültürlerinin laboratuvara nakil süresiyle sonuç arasında anlamlı ilişki olmadığı saptandı. Sonuç: Çalışmamızda yapılandırılmış standart eğitimin kan kültürü kontaminasyon oranına anlamlı etkisinin olmadığı, ancak 65 yaş üzeri hastalarda ve femoral bölgeden alınan kültürlerde kontaminasyonun arttığı bulundu. Anahtar Kelimeler: kan kültürü, kontaminasyon, kan alma eğitimi, acil servis