Acil serviste görevli hekimlerin gözaltı giriş çıkış muayeneleri ile ilgili bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi

Adli vaka yönetimi ve usulüne uygun adli rapor yazılması her hekimin önemli bir görevidir. Acil servis hekimleri akut olgularla ilk karşılaşan hekimler olduğundan, adli vakalarla da en çok karşılaşan hekimlerdir. Literatürde acil serviste yazılan adli raporlar ve acil servis hekimlerinin adli vakalara yaklaşımı ile ilgili pek çok çalışma yapılarak eksiklikler ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, adli raporların önemli bir kısmını oluşturan gözaltı giriş çıkış raporları ile ilgili Elazığ İli acil servislerde çalışan hekimlerin bilgi ve yaklaşımlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Aralık 2024 ve Nisan 2025 tarihleri arasında 121 hekime çevrimiçi anket formu gönderilerek verdikleri cevaplar değerlendirilmiştir. Katılımcıların 31'i (%25,6) asistan hekim, 23'ü (%19) uzman hekim ve 67'si (%55,4) pratisyen hekimdir. Katılımcıların 71' i (%58,7) erkek, 50'si (41,3) kadındır. Çalışmaya katılan hekimlerin 34'ünün (%28,1) meslek hayatında ilk yıllı, 48'i (%39,7) meslekte 1 ila 5 yıl arası sürede ve 39'u (%32,2) 5 yıldan fazla süredir hekim olarak çalışmaktadır. 59 hekim (%48,8) ilk görev yerinde çalışmakta iken 62 hekim (%51,2) daha önce farklı kurum veya hastanelerde görev yapmıştır. Anketimizi cevaplayan hekimlerin 68'i (%56,2) devlet hastanesi veya entegre hastanelerde, 53'ü (%43,8) 3. basamakta (üniversite hastanesi, şehir hastanesi, eğitim araştırma hastanesi) çalışmaktadır. Gözaltı giriş çıkış muayeneleri ile ilgili 13 önermeye ortalama 8,42 ± 2,15 doğru cevap verilmiştir. 8. önermeye katılımcılardan 26'sı, (%21,5) beklenen yaklaşım olan ''yanlış'' cevabını vermişlerdir. 19. önermeye katılımcılardan 34'ü (%28,1) beklenen yaklaşım olan ''yanlış'' cevabını vermişlerdir. Bu iki önerme en az oranda doğru cevap verilen önermelerdir. Araştırmamızda elde edilen skorlar kategorize edilmiştir. Toplam skoru 11, 12 ve 13 olanlar ''iyi'' 8, 9 ve 10 olanlar ''orta'' 7 ve altında olanlar ''yetersiz'' olarak kategorize edilmiştir. Katılımcıların 22'si (%18,2) ''iyi'', 60'ı (%49,6) ''orta'' ve 39'u (%32,2) ''yetersiz farkındalık düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Ortalama skorlar demografik verilerle de karşılaştırılmıştır. Erkek katılımcıların ortalama skoru 8.8, kadın katılımcıların ise 7.9'dur. İstanbul Protokolü eğitimi alan katılımcıların ortalama skoru 9, almayanların 8.1'dir. Devlet hastanesi ve entegre hastanelerde görev yapan hekimlerin ortalama skoru 9'dur. 3. basamakta görev yapan hekimlerin ise 8'dir. İstanbul Protokolü eğitimi alıp almama durumu da özellikle irdelenmiştir. Uzman hekimler, asistan ve pratisyen hekimlere göre, (p=0,009) 5 yıldan uzun süredir çalışan hekimler daha tecrübesiz hekimlere göre, (p=0,000) daha önce farklı kurumda çalışmış hekimler ilk görev yeri olan hekimlere göre, (p=0,005) 3. basamakta çalışan hekimler devlet hastanesi ve entegre hastanede çalışan hekimlere göre (p=0,021) istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla oranda İstanbul Protokolü eğitimi almıştır. Sonuç olarak acil serviste çalışan hekimlerin gözaltı giriş-çıkış muayeneleri konusunda eksiklerinin olduğu ve daha fazla eğitime ihtiyaç duydukları, İstanbul Protokolü eğitimlerini alan hekim sayısının az olduğu ve eğitimle farkındalığın arttırılabileceği kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: adli rapor, gözaltı giriş çıkış muayeneleri, İstanbul Protokolü, acil servis.