Acil serviste pulmoner emboli ön tanısı ile bilgisayarlı anjiografi istenen hastaların retrospektif değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Pulmoner tromboemboli (PTE), miyokard enfarktüsü ve inmeden sonra dünya genelinde kardiyovasküler ölümlerin en yaygın üçüncü nedenidir. Acil servise nefes darlığı, göğüs ağrısı, takipne ve senkop gibi semptomlar ile başvuran hastalarda, pulmoner emboli hayatı tehdit eden ve tanı konmazsa mortaliteyi artıran nedenlerden biridir. Bizim çalışmamızda PTE tetkik süreçlerini standardize etmek, doğru tetkik isteme farkındalığını artırmak amacıyla, Haziran 2020-Nisan 2021 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servise başvuran ve PTE ön tanısı ile bilgisayarlı tomografi tetkiki istenen hastalarda, tetkik öncesinde doldurulması istenen bir form düzenlenmiştir. Bu çalışmada bu formlarda toplanan verilerin geriye dönük olarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Materyal ve Metod: Haziran 2020-Nisan 2021 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil servisine başvuran ve başvuru yakınması ile ilişkili ön tanıda PTE düşünülen ve bu nedenle bilgisayarlı anjiografi tetkiki yapılan hastalar dahil edildi. acil servise başvuran ve PTE ön tanısı ile bilgisayarlı tomografi tetkiki istenen hastalarda, tetkik öncesinde doldurulması istenen formlar geriye dönük olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 352 hastanın yaş ortalaması 55±17 yıl, 189'u (%53.7) kadın, 163'ü (%46.3) erkek idi. 352 hastaya acil serviste bilgisayarlı pulmoner anjiografi tomografisi çekildi ve çalışmamızda pulmoner tromboemboli prevelansı %11,4 (40 hasta) olarak bulundu. Hastalar PERC değerlendirildiğinde 327 (%92.9) hastada pozitif ve 25 (%7.1) hastada negatif olarak tespit edildi. PERC açısından negatif olan hastalarda PBTA'da PTE tespit edilmedi. Hastaların Wells Algoritmaları değerlendirildiğinde 149 (% 42.3) hasta düşük risk, 180 (%51.1) hasta orta risk ve 23 (%6.5) hasta yüksek risk olarak değerlendirildi. Hastaların risk skorlamasına göre PTE sayıları düşük risk grubunda %4, orta risk grubunda %15, yüksek risk grubunda ise %30.4 olarak bulundu. Hastaların YEARS Algoritması açısından değerlendirmesinde 224 (%74.7) hastada PTE dışlanamazken, 76 (%25.3) hastada dışlanabileceği şeklinde değerlendirilmiştir. YEARS algoritmasına göre PTE dışlanan 76 hastanın 2'sinde PTE tespt edildi, PTE dışlanamayan 224 hastanın 31'inde PTE tespit edildi Sonuç: Pulmoner tromboemboli tanısı koymak için spesifik bir test yoktur. Yapılan çalışmalarda PERC, Wells skoru, d-dimer ve YEARS skorları kullanılarak PTE tanısını konusunda bize yardımcı olmaktadır. PBTA kullanımı ise tanıyı doğrulamıza yardımcı olur. Literatürdeki çalışmalar ve bizim çalışmamızdaki sonuçlar değerlendirildiğinde PERC negatif hastaların PTE açısıdan güvenle dışlanabileceğini göstermiştir. Wells ve YEARS gibi skorlama sistemleri ise PTE açısından risk sınıflaması oluşturmak ve tanı koyma sürecinde güvenli şekilde kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Pulmoner tromboemboli, D-dimer, PERC, Wells skoru, YEARS skoru, Pulmoner Bilgisayarlı Anjiografi