Acil serviste sağ üst kadran ağrısıyla başvuran ve akut kolesistit /akut kolanjit ön tanısı alan hastaların klinik yönetimlerinin tokyo 2013/2018 kılavuzuna (TK13/18) göre uygunluğunun karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Bu çalışmada DEÜ Hastanesi Acil Servisine, sağ üst kadran ağrısıyla başvuran ve akut kolesistit /akut kolanjit ön tanısı alan erişkin hastaların, iki yıllık sürede, geriye dönük olarak Tokyo 2013/2018 Kılavuzuna (TK13/18) göre incelenerek, muayene, laboratuvar ve görüntüleme sonuçlarının tanı üzerindeki değerlilikleri ile hastanede yatış süresi, yoğun bakım ihtiyacı ve mortalitenin ön görülmesindeki değerliliklerinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine 01 Ocak 2016 – 31 Aralık 2017 tarihleri arasında iki yıllık sürede sağ üst kadran ağrısıyla başvuran ve akut kolesistit /akut kolanjit ön tanısı alan Tokyo 2013/2018 kılavuzuna (TK13/18) göre hastaların klinik yönetimlerinin geriye dönük dosya taraması ile yapıldı. ICD10 Koduna göre K81-83 Kodu alan hastalardan seçilmiş olup hasta bilgilerine hastane veri tabanından ulaşıldı. Her hasta için veriler veri toplama formuna kayıt edilmiştir. İstatiksel analiz için SPSS 22.0 Windows ve Vassarstats kullanıldı. Bulgular: İki yıllık sürede, toplam 439 hastanın K81-83 tanı kodu aldığı bunlardan 266 hastanın da çalışma kriterlerini karşıladığı, dışlanan 173 hastanın arasından 135'inin diğer safra yolları hastalıkları, 21'inin pankreas hastalıkları, 11'inin barsak hastalıkları, 6'sının karaciğer hastalıkları ön tanısı olduğu bulundu. Dahil edilen 266 hastanın 154'ü (%58) kadındı ve yaş ortalaması kadınlarda 61 yaş 11 ay ± 19 yıl 3 ay iken erkeklerde 61 yıl 1 ay ± 15 yıl 1 ay bulundu. TG 13/18 ölçütleri kullanılmadan, 213 (%80) hastaya sadece a. kolesistit, 49 (%18,4) hastaya sadece a. kolanjit ve 4 (%1,4) hastaya da a. kolesistit ve a. kolanjit tanısı kondu. TG 13/18 ölçütleri kullanılsaydı, acil serviste a. kolesistit ön tanısı alan 213 hastanın 69 u (%32) eş zamanlı a. kolanjit tanısı da alacaktı. Bu 69 hastanın 31'i de (%44) TG 13/18 ün a. kolanjit kesin tanı ölçütlerini karşılıyordu (Pearson ki-kare, p=0,00). A. kolesistit ve a. kolanjit tanısını beraber alanlarda ise oranlar değişmedi ama iki hastanın şüpheli a. kolanjit olarak tanı alabileceği bulundu. Sonuç. Hastalarda akut kolesistit ön tanısı ile Lokal İnflamasyon bulgularının hepsi arasında anlamlı ilişki vardı. Hem akut kolesistit hem de akut kolanjit ön tanısı ile Sistemik inflamasyon bulgularından ateş yokluğu ve beyaz küre ile arasında anlamlı ilişki vardı ama CRP yüksekliği ile anlamlı ilişki saptanmadı. TK13/18 görüntüleme ölçütleri ile akut kolesistit ve akut kolanjit ön tanıları arasında anlamlı ilişki bulundu. Akut kolesistit ön tanısı alan hastaların evrelerine göre sonlanımları ile evre skorları arasında uyumlu bir ilişki vardı ama akut kolanjitte uyumlu bir ilişki saptanmadı. Akut kolanjit ön tanısı alan hastalarda USG nin BT'ye göre daha etkindi. Çalışamamızda TG 13/18 ölçütleri geriye dönük kullanılsa idi akut kolesistit ön tanılı hastaların tanı ve tedavi yönetimlerinin anlamlı olarak değişmeyeceğini bulduk. Ancak TG 13/18 ölçütleri kullanılarak akut kolanjit tanısı konabilecek 69 (%32) ek hastanın olabileceğini ve bunların da tanı ve tedavi planlarının anlamlı olarak değişebileceğini bulduk. Tokyo kriterleri ile ilgili acil servislerde yapılmış çalışma sayısı kısıtlı olmakla birlikte kılavuzun etkinliğini değerlendirmek için daha çok yayına ihtiyaç duyulmaktadır.