Açık kanallarda dalga yayılmasının elektronik devreler kullanılarak deneysel araştırılması ve teoriyle karşılaştırılması

Bu çalısmada Hidromekanik biliminin önemli bir konusunu teskil eden açık kanallardataskın dalgalarının yayılması problemi deneysel ve teorik olarak incelenmistir.Deneysel çalısmalar; Dokuz Eylül Üniversitesi nsaat Mühendisligi Bölümü HidrolikLaboratuarı'nda insa edilmis bulunan deney düzeneginde yürütülürken, teorik çalısmalarbir boyutlu kararsız akımları tanımlayan matematiksel modellerin bilgisayar programlarıile çözümlerinin yapılması ile gerçeklestirilmistir.Deney düzenegi dikdörtgen kesitli bir açık kanal, kanala su temin eden mansap haznesi,kanal ile organik bir bütün olusturan memba haznesi ve memba haznesi üzerinde imaledilen taskın hidrografını saglayan kaptan olusmaktadır.Dalga karakteristikleri, kanalın memba ucu yakınında, yaklasık olarak kanalın ortasındave kanalın mansap ucu yakınında konumlandırılmıs olan üç farklı kesitte ölçülür. Proplararasındaki potansiyel farkı elektronik köprü üzerinden bir güç kaynagı yardımı ile proplaraakımın iletilmesi ile olusur. Bu potansiyel farkı kanaldaki su derinlikleriyle iliskilidir. Builiskiyi tanımlayan bir egri degerlere uydurularak analiz gerçeklestirilir. Deneyselsonuçların bilgisayara aktarılması ise Activedaq veri kartı ve yazılımı kullanılaraksaglanmıstır.Problemi tanımlayan diferansiyel denklemler, sonlu faklar ve karakteristikleryöntemleri kullanılarak bilgisayar programları ile çözülmüs ve sonuçlar deneyselbulgularla karsılastırılmıstır.Deneysel bulguların en çok implisit sonlu fark yaklasımı ile elde edilen sonuçlarlauyumlu oldugu gözlenmistir. Eksplisit sonlu farklar yaklasımı ve karakteristikler yöntemiile bulunan sonuçların birbirlerine uyumlu oldugu tespit edilmistir.