Açık ve uzaktan öğrenme destek hizmetlerinde sohbet robotu kullanımının incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması

Bu araştırmanın temel amacı, açık ve uzaktan öğrenme destek hizmetlerinde kullanılan yapay zekâ destekli sohbet robotunun, Teknoloji Kabul ve Kullanımı Birleştirilmiş Modeli-2 bağlamında incelenerek, öğrenenlerin bu araca ilişkin kullanma niyetlerini ve memnuniyet düzeylerini yapısal eşitlik modellemesi çerçevesinde incelemektir. Araştırmanın katılımcıları, Açıköğretim sisteminde yapay zekâ destekli sohbet robotunu en az bir kere kullanan öğrenenlerdir. Araştırmada, karma araştırma yöntemi bağlamında açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Nicel veriler, 474 katılımcıdan ve UTAUT-2 ölçeği, kişisel yenilikçilik ölçeği ve çevrimiçi öğrenen destek hizmeti memnuniyeti ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın, nitel aşamasında ise 14 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları; performans beklentisi, alışkanlık, kişisel yenilikçilik ve memnuniyetin öğrencilerin yapay zekâ destekli sohbet robotunu kullanma davranışını anlamlı bir şekilde etkilediğini ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra; performans beklentisi, çaba beklentisi, alışkanlık, hedonik motivasyon ve marka değerinin öğrenenlerin yapay zekâ destekli sohbet robotuna ilişkin memnuniyeti anlamlı bir şekilde etkilediği bulunmuştur. Ayrıca, memnuniyetin, performans beklentisi, hedonik motivasyon ve alışkanlık faktörlerinin davranış niyeti üzerindeki etkilerinde aracı bir role sahip olduğu ortaya koyulmuştur. Araştırmada, öğrenen görüşleri yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve içerik analizi kullanılarak altı ana tema belirlenmiştir. Bulgular, sohbet robotunun erişebilirliğinin yüksek, kullanımının kolay ve genel olarak memnuniyet verici olduğunu göstermiştir. Bunun yanında katılımcılar sohbet robotunun daha insani tepkiler vermesi ve üniversitenin dijital sistemleriyle entegrasyonunun artırılmasını talep ettiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca, sohbet robotunun kural tabanlı yapısından kaynaklı olarak bazı soruların yeterince anlaşılamaması ve verilen yanıtların yetersiz kalması ve geliştirilmesi gereken bir alan olduğu vurgulanmıştır. Araştırma bulguları, daha önce bu bağlamda gerçekleştirilen çalışmaların bulgularını destekler niteliktedir. Araştırma bulguları tartışılmış ve bu bulgular ve sonuçlar ışığında gelecek araştırmalar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Açık ve uzaktan öğrenme, uzaktan eğitim, öğrenci destek hizmetleri, sohbet robotu, açıköğretim