Adana-Ceyhan-Doruk köyü topraklarında arazi toplulaştırmasının sınır kayıpları, yol uzunluğu ve buna bağlı olarak parsel içi ile, işletme-parsel arasında meydana gelen enerji-iş gücü kaybı ve kültürteknik yatırımlarına etkisi üzerine bir araştırma

Bu çalışmanın amacı Çukurova koşullarında toplulaştırmanın sınır kayıpları, yol uzunluğu, işletme İle parsel arasında meydana gelen enerji ve işgücü kaybı ile tarla içi sulama sistemlerinin maliyeti üzerine etkileri ortaya koymaktır. Bu nedenle Adana, Ceyhan Doruk Köyünde toplam 15986,230 dekarlık bir arazide göreceli alarak toplulaştırma yapılmıştır. Proje alanı olarak seçilen yer Aşağı Ceyhan Sulama Projesi içerisinde kalmakta ve "Arazi Kullanım Kabiliyetine" göre I, ve II. sınıf arazilerden oluşmaktadır. Kadastro haritasında 796 adeti özel şahısların, 1 adeti hazinenin olmak üzere toplam 797 adet parsel görülmektedir. Sonradan yapılan bölünmelerle mevcut parsel sayısını 1691 olduğu ve kadastro haritası üzerinde yapılan sayım sonucuna göre 797 adet parselden ancak 526,;sının <% 66) dikdörtgen veya dikdörtgene yakın şekillerden oluştuğu, geriye kalan 271 (% 34) parselin makinalı tarım için uygun olmayan geometrik şekillere sahip olduğu belirlenmiştir, işletmelerin % 92,63' ünün 2-22 adet arasında değişen parsel sayısına sahip olmaları işletmelerin yıl içinde katetmeleri gereken yol uzunluğunu oldukça artırmaktadır. Parçalanma nedeniyle proje alanında bulunan parsellerin ortalama büyüklüğü 9, 132 dekar bulunmuştur. 1681 parselden 708 adeti yollardan, 995 adeti sulama kanallarından, direk yararlanırken geriye kalan parsellerin ulaşım ve sulama gereksinimi diğer parseller üzerinden yapılmaktadır. Araştırma alanında yapısal düzenleme amacıyla bir toplulaştırma projesi hazırlanarak mevcut durum ile uygulanan projenin karşılaştırılması olanağı bulunmuştur. Toplulaştırma ile toprak sınıfları arasında derecelerine göre geçiş yapılarak işletmelerin sahip oldukları araziler tek parça halinde planlanırken, her parselin yaldan ve sulama kanallarından doğrudan yararlanmalarına özen gösterilmiştir.Toplulaştırmadan sonra oluşturulan 448 parselin alan olarak büyüklük ortalaması 32,534 dekar'a ulaşırken tümü dikdörtgen olarak projelenen parsellerin en/boy oranının makina iş verimi açısından en uygun olan 1/5 oranına uygun olarak yerleştirilmesine özen gösterilmiştir. Yeni yerleşim şekliyle müşterek tesislerin kapladıkları alanlarda 499,380 dekar azalma olurken işlenen alanlarda da aynı miktarda artış olmuştur. Yeniden düzenlenen parsel şekillerini parsel içi makina iş verimini artırmasından dolayı 1814 dekar arazinin işlenmesine eşit miktarda parsel içi makina iş veriminde artış olmuştur, işletmelerin parsel-işletme arasında katetmeleri gereken yol miktarında 3792,4 Km İlk bir azalma olmuştur. Parsellere pamuk veya soya ekilmesi halinde işletme-parsel arasındaki yolda bir yılda 11460073 Mj eşdeğerinde enerji tasarrufu sağlanmaktadır. Ayrıca tarla içi sulama tesisi inşaat bedelinde % 17,15'lik azalma olduğu belirlenmiştir.