Adana, Gaziantep, Hatay ve Osmaniye illeri ormanlık alanlarda nematod faunası ve biyoçeşitliliği üzerine bir çalışma

Bu çalışmada, Adana, Hatay, Gaziantep ve Osmaniye İlleri ormanlık alanlardaki nematod faunasının tespiti ile Adana İlinde Sarıçam, Çukurova, Salbaş, Varda ve Pozantı Bölgelerinde belirlenen alanlarda farklı toprak derinliğindeki nematod biyoçeşitliliği ve popülasyon gelişiminin araştırılması amaçlanmıştır. Adana (Feke, Karaisalı, Kozan, Pozantı, Saimbeyli, Osmaniye (Kadirli), Hatay (Antakya, Dörtyol, İskenderun) ve Gaziantep olmak üzere 109 Orman İşletme Şefliğine bağlı ormanlık arazilerden 2022-2024 yılları arasında toprak örneklemesi gerçekleştirilmiştir. Alınan toprak örneklerinden eldeedilen nematodların cins ve tür düzeyinde teşhisleri yapılarak yoğunlukları tespit edilmiştir. Tylenchida, Aphelenchida ve Dorylaimida takımlarına bağlı 9 familya içinde sınıflandırılan toplam 25 adet nematod türü saptanmıştır. Orman alanlarındaki nematod faunasının saptanması amacıyla yapılan çalışmada en sık karşılaşılan türler olarak ilk 5 sırayı Xiphinema malaka, Pratylenchus thornei, Xiphinema pachtaicum, Xiphinemadiversicaudatum, Aphelenchus avenae almış olup, bulunma sıklıklarının sırasıyla, %25.29, %20.69, %20.69 %17.24, %13,29 olduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen türlerden Xiphinema malaka Türkiye nematod faunası için yeni kayıt niteliğindedir. Tespit edilen türlerin tamamı Türkiye ormanlık alanlar nematod faunası için ilk kayıt niteliğindedir. Adana İli nematod biyoçeşitliliğini ve önemli bitki paraziti türlerin popülasyon gelişimleriniaraştırmak için seçilen altı alt bölgeden alınan örneklerden nematod tür çeşitliliği ve trofik gruplarının dağılımı incelenmiştir. Bitki paraziti nematodların sınıflandırıldığı 16 cins saptanmıştır. Bakterivor nematodlar serbest yaşayan fauna içerisinde 16 cins ile temsil edilerek çeşitlilik bakımından en zengin grubu oluşturmuştur. Omnivor nematodlarda 3 cins ile ve predatör grup 3 cins ile fungivor grup temsil edilerken düşük çeşitliliğe sahip iki trofik grup olarak belirlenmiştir. Bitki paraziti nematodların faunada içindeki oranı %24, bakterivorların %40, fungivorların %26, predatör ve omnivorların oranı ise %10 bulunmuştur. Çalışmada, her alt bölgede 0-30 cm toprak derinliğinde bulunan nematod yoğunluğunun 30-60 cm toprak derinliğine göre daha yüksek yüksek olduğu tespit edilmiştir.