Adli muhasebe kapsamında muhasebe hata ve hilelerinin tespitine yönelik bir çalışma

Dünya genelinde özellikle 2000'li yılların başında yaşanan önemli finansal skandalların sonucunda ekonomik kayıpların ciddi boyutlara ulaşması ve ticari ilişkilerde yaşanan anlaşmazlıklar, işlenen suçların ve hilelerin tespitinde geleneksel yöntemlerin yetersiz olduğunu göstermiştir. Küreselleşme ve teknolojik gelişmeler sayesinde bu suçların ve hilelerin tespitinde yeni yöntemler ve teknikler geliştirilmeye başlanmıştır. Bu doğrultuda başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birçok gelişmiş ülkede "Adli Muhasebe" olarak adlandırılan yeni bir bilim dalı ortaya çıkmıştır. Adli muhasebe, muhasebe hilelerinin tespit edilmesinde dava desteği, uzman tanıklık ve hile denetçiliği gibi uzmanlık gerektiren çeşitli yöntemlerin kullanıldığı; hukuk, muhasebe, denetim, kriminoloji, psikoloji, istatistik gibi birçok farklı bilim dalıyla ilişkili, disiplinler arası bir çalışma alanına sahiptir. Küresel ölçekte etkisini gösteren mali skandallar, mahkemeye intikal eden uyuşmazlıklardaki artış ve mahkemelere intikal eden olayların çözümlenmesinde birçok disipline yönelik teknik bilgi ve beceri gerektirmesi sebebiyle hukukçuların yetersiz kalması adli muhasebecilik mesleğinin doğmasına neden olmuştur. Muhasebe mesleğinin bir alt dalı olan adli muhasebecilik mesleğine duyulan ihtiyaca rağmen, ülkemizde bu konu ile ilgili olarak herhangi bir yasal altyapı veya düzenleme bulunmamaktadır. Adli muhasebeciler, muhasebe suçları ve hileleri ile ilgili olan uyuşmazlıkların çözümünde hakimlere teknik bilgi sağlamalarının yanı sıra, hile ve suçları önleyici tedbirlerin alınması ve bu amaca yönelik sistemlerin kurulmasında da faaliyet göstermektedir. Bu çalışma kapsamında muhasebe hata ve hilelerine ilişkin dava süreci tamamlanarak Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay sonucunda karara bağlanan dava dosyaları incelenmiş, ilgili mahkeme süreçlerinde adli muhasebenin kullanılmamasından kaynaklı sorunların tespit edilmesi ve değerlendirilmesi ortaya koyulmuştur. Anahtar Kelimeler: Muhasebe Hatası, Muhasebe Hilesi, Adli Muhasebe.