Adölesan sporcularda ayak bileği instabilite prevelansının belirlenmesi

ÖZET ADÖLESAN SPORCULARDA AYAK BİLEĞİ İNSTABİLİTE PREVELANSININ BELİRLENMESİ Bu çalışma, adölesan sporcularda ayak bileği instabilite prevalansının belirlenmesini amaçlamaktadır. Çalışmaya yaş ortalaması 15.66±1,22 yıl olan, 73'ü erkek ve 71'i kadın toplam 144 öğrenci katılmıştır. Çalışma kapsamında katılımcıların demografik bilgileri, spor geçmişi, ayak bileği instabilite durumu, aktivite düzeyi, kinezyofobisi, ayak postürü, dengesi değerlendirilmiştir. Ayak bileği instabilitesi değerlendirmesinde Fonksiyonel Ayak Bileği İnstabilite Tanımlama Testi (FABİT), kinezyofobi için Tampa Kinezyofobi Ölçeği, aktivite düzeyini değerlendirmek için Tegner Aktivite Ölçeği, denge değerlendirmesi için Tek Ayak Üzerinde Durma Testi ve Tek Bacak Sıçrama Testi, ayak pronasyonu için Naviküler Düşme ve Kayma testi kullanılmıştır. Çalışma bulguları, adölesan sporcularda kronik ayak bileği instabilitesi (KAİ) görülme sıklığının anlamlı düzeyde olduğunu ortaya koymuştur (p<0,05). Ayrıca ayak postürü, spor türü, cinsiyet ve kinezyofobi (p=0.007) gibi değişkenlerin KAİ ile anlamlı ilişkisi bulunmuştur. Bu çalışmanın bulguları, adölesan sporcularda kronik ayak bileği instabilitesinin dikkat çekici bir prevalansa sahip olduğunu göstermektedir. KAİ ile cinsiyet, spor türü, ayak postürü ve kinezyofobi arasındaki anlamlı ilişkiler ve biyopsikososyal faktörlerin bu durumun gelişiminde rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, genç sporcularda erken tarama ve önleyici rehabilitasyon programlarının geliştirilmesi açısından literatüre önemli katkılar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ayak bileği instabilitesi; Adölesan sporcular; Kronik ayak bileği instabilitesi; Kinezyofobi; Denge.