Adölesanların sağlıklı yaşam tarzı inançları ile beslenme okuryazarlığı arasındaki ilişki

Amaç: Araştırma adölesanların sağlıklı yaşam tarzı inancı ile beslenme okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılının birinci yarıyıl döneminde Samsun ilinin Atakum ilçesine bağlı olan farklı eğitim düzeyinde eğitim gören 516 öğrenci ile çevrim içi anket yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında 'Sosyodemografik Özellikler Formu', 'Beslenme Özellikleri Formu', 'Adölesanlar Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği' ve 'Sağlıklı Yaşam Tarzı İnanç Ölçeği' kullanılmıştır. Analiz veri sonuçları için aritmetik ortalama, standart sapma, ortanca (minimum – maksimum) şeklinde, kategorik veriler frekans (yüzde) olarak sunulmuştur. Önem düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Verilerin normal dağılıma uyup uymadıkları Kolmogorov-Smirnov testi ile belirlenmiştir. İkili gruplara göre normal dağılan verilerin karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t testi (Student's t-test) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi, SPSS 26 istatistik programında verilerin güvenirlik analizi için parametrik olan Bağımsız gruplar t testi, ANOVA testi, tukey testi, Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan adölesanların yaş ortalaması 15,48±1,12 'dır. Araştırmaya katılan adölesanların %61,8'i kızlardan oluşmaktadır. Adölesanların %64.1'i yeterli ve dengeli beslenme hakkında daha önce eğitim aldıklarını belirtmişlerdir. Adölesanların Sağlıklı Yaşam Tarzı İnanç Ölçeği toplam puan ortalaması ise 60.63±12.35 bulunmuştur. Adölesanların Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği toplam puan ortalaması 61.61±12.47 olarak bulunmuştur. Adölesanların aile tipi özelliği ile Adölesanlar için Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği (ABOÖ) ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Adölesanların Sağlıklı Yaşam Tarzı İnancı Ölçeği ile Beslenme Okuryazarlığı düzeyleri arasında pozitif yönlü, çok zayıf anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0.245; p<0.05). Sonuç: Araştırmanın sonucunda araştırmaya katılan adölesanların çoğunun sağlıklı yaşam tarzı inançlarının ve beslenme okuryazarlıklarının orta düzeyin üstünde olduğu tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Adölesan, Beslenme, Sağlık, Okuryazarlık, Sağlıklı Yaşam Tarzı İnancı