Adıyaman Gölbaşı gölleri (İnekli, Azaplı ve Gölbaşı gölü) ile yakın çevresinin avifaunası üzerine araştırmalar

Sulak alanlar insanlara pek çok yarar sağlayan çok özel ekosistemler olup bu alanların izlenmesi birçok yönden önem arz etmektedir. Bu çalışmada Adıyaman ilinin Gölbaşı ilçesinde bulunan Gölbaşı gölleri (İnekli, Azaplı ve Gölbaşı Gölü) ornitolojik açıdan çalışılmıştır. Gölbaşı göllerinde sistematik açıdan 18 ordo ve 34 familyaya dahil 73 farklı kuş türü tespit edilmiş olup bu türlere ait sistematik liste oluşturulmuştur. Gölbaşı göllerinde tespit edilen kuş türlerinin mevsimsel statüleri kuşların gözlem dönemleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Buna göre 35 türün yerli, 16 türün yaz misafiri, 15 türün kış misafiri, 6 türün transit göçer kategoride olduğu tespit edilerek bir türün de rastlantısal kategoride olduğu belirlenmiştir. Çalışma alanında gözlenen kuş türlerinin bölgedeki üreme durumları açısından yapılan değerlendirmeler 50 türün alanda üreme potansiyeli olduğunu göstermiştir. 23 kuş türü ise çalışma alanını kış mevsiminde veya sadece göç döneminde alanı kullanan türler olup herhangi bir üreme faaliyetlerinin olmadığı belirlenmiştir. Gölbaşı göllerinde tespit edilen kuş türlerinin ulusal ve küresel anlamda tehdit durumları da incelenmiştir. Belirlenen türlerin 14'ünün ulusal düzeyde çeşitli tehdit kategorilerinde olduğu, dört türün ise küresel ölçekte tehdit kategorilerinde olduğu saptanmıştır. Buna göre, üç türün NT (Near threatened-Tehlike altına girmeye yakın) kategorisinde olduğu (Vanellus vanellus, Larus armenicus ve Aegypius monachus) bir türün de VU (Vulnerable-Hassas) kategorisinde (Streptopelia turtur) olduğu IUCN'e göre belirlenmiştir. Doğal göl ve sulak alan niteliğinde olan Gölbaşı göllerinin çevresinde pek çok farklı habitatın varlığından bahsetmek mümkündür. Çalışma süresince gözlemlere dayalı olarak elde edilen verilere dayanarak Gölbaşı göllerinin pek çok kuş türüne ev sahipliği yaptığını belirtmek mümkündür. Sulak alanlar doğal çevremiz açısından kritik bir öneme sahip olup biyolojik çeşitliliğimizin hem korunması hem de desteklenmesinde önemli bir rol oynamaktadırlar. Ülkemizin sahip olduğu doğal sulak alanların sürdürülebilir bir perspektifte korunması için ilgili alanın habitat yapısı, su kalitesi (fiziksel ve kimyasal özellikleri), tür kompozisyonu ve havza dinamiklerini de kapsayan yenilikçi bir yaklaşımı gerektirmektedir.