Adıyaman halil bilgiç evi restorasyon ve koruma çalışması

Adıyaman kenti eski adıyla Hısnımansurun kuruluşu Emevi Devleti'nin son zamanına denk gelmektedir. Kentin yer aldığı bölge, başlangıcı tarih öncesi devirlere kadar uzanan antik bir yerleşim bölgesidir. Arkeolojik çalışmalar incelendiğinde bahse konu yerleşim bölgesinde, Paleolitik Dönemle beraber hayatın varlığına rastlanmıştır. Ancak kent merkezinde kale ve birçok anıtsal yapı gibi geleneksel evler de giderek yok olmuştur. Kent içinde çok az örneğinin kaldığı geleneksel Adıyaman evlerinden biri olan Halil Bilgiç Evi'nin ilk kez bilimsel olarak incelenmesi oldukça önemlidir. Bu çalışma Adıyaman İli, Kapcami Mahallesi, 19 Mayıs Çıkmaz Sokağında bulunan Geleneksel Adıyaman Evleri'ne ait sivil mimari özellikleri taşıyan Halil Bilgiç Evi'nin restorasyon öneri konusunu içermektedir. Yapı plan şeması, geleneksel yapı elemanları, süslemeli tavanları ve cephe düzeni ile özgün özelikler gösterir. Çalışma sürecinde yapının lazer tarama cihazıyla ölçümleri alınarak rölövesi çizilip fotoğraflanarak belgelenmiş, malzeme analizi yapılmıştır. Zaman içinde yapıda meydana gelen bozulmalar tespit edilerek hasar analizleri oluşturulmuştur. Plan ve mimari özellikler bakımından benzerlik gösteren diğer yapılar incelenmiş ve karşılaştırmalı çalışmalar yardımıyla iki dönem restitüsyon analizi geliştirilmiştir. Restorasyon projesinde ise, yapının korunması ve günümüzde kullanımı için gereken müdahaleler tespit edilmeye çalışılmış, tarihi ve mimari niteliklerine uygun yeni bir işlev geliştirilmiştir. Tez çalışması kapsamında, yapı için koruma yöntemleri belirlenerek, yapının Adıyaman kent ve sosyal yaşamını anlatan bir kültür evi olarak düzenlenmesi öngörülmüştür. Yapının en kısa zamanda da Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından tescillenmesi önerilmiştir. Bu çalışma ile sürdürülebilir korumanın sağlanmasına yönelik olarak, mimari mirasın toplumsal amaca hizmet edecek yeni bir işlevle yaşatılması ve aynı zamanda varlığını sürdürmesinde bu çalışmanın yol gösterici olması hedeflenmektedir.