Adıyaman ilinde süt çocukluğu döneminde beslenme alışkanlıklarına etki eden faktörlerin değerlendirilmesi

Anne sütü bebeğin fiziksel, ruhsal ve zihinsel gelişimi için en önemli besin kaynağıdır. Sağlıklı bir beslenme için ilk altı ay sadece anne sütü alımı çok önemli olup ülkemizde bu oran halen düşük izlenmektedir. Aynı zamanda ek gıdaya geçiş döneminde zaman ve tercih olarak yapılan yanlışlar gelecekte yaşanabilecek problemleri de beraberinde getirebilmektedir. Bu çalışma ile süt çocukluğu döneminde anne sütü ve beslenme açısından ailelerinin tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmamız, Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi 'nde 15 Mart 2018 – 15 Temmuz 2018 tarihleri arasında Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine ve acil servisine ayaktan başvuran ya da serviste yatarak tedavi alan 0-24 ay arasında bebeği olan anneler ile yapılmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 1010 anneye, bebek ve ebeveynlerin sosyodemografik verileri ve anne sütü ile beslenme durumunu saptamaya yönelik tarafımızdan hazırlanmış 45 sorudan oluşan anket birebir görüşme tekniği ile uygulandı. Düşük eğitim ve gelir düzeyine sahip annelerden oluşan çalışma grubumuzda annelerin yaş ortalaması 29,47 ± 5,61 (18-45) yıl, çalışma oranı % 10,6 idi. Bebeklerin erkek-kız dağılımı % 54,3 - % 45,7 şeklinde saptandı. Bebeklerin ilk yarım saatte anne sütü alma oranı % 53,6, ilk altı ayda sadece anne sütü ile beslenme oranı % 69,7, ilk beslenmede anne sütü verilme oranı % 85,6, emzirme ve beslenme eğitimi alan anne oranı % 37,9, altı aydan önce formül mama ile beslenme oranı % 43,9, ilk altı ayda ek gıda başlanma oranı % 49, formül mama başlanmasına kimin karar verdiği ile ilgili olarak en yüksek oran ile % 37,5 anneler, ek gıda ile beslenmede ilk başlanan besin en fazla % 37,9 yoğurt, beslenmede blender kullanım oranı % 29,8 ve on ikinci aydan önce inek veya keçi sütü alma oranı % 50,5 olarak saptandı. Sonuç olarak; çalışmamızda bebeklerin doğduktan sonra anne sütü alma oranı yüksek olmakla birlikte ilk altı ay dahil anne sütüne devam edilme oranları düşük saptanmıştır. Bunun temel nedenleri olarak annelerin beslenme ve emzirme konularında eğitim eksikleri, anne sütü ile beslenmenin devam edilmemesi, ek gıda başlanmasında yapılan yanlışlar, bebek beslenmesinde blender kullanımı, erken formül mama başlanması gibi hataların ve eksikliklerin olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda dolayısıyla anne sütü ile ilgili mevcut eğitimlerin yeterli etkinlikte olmadığı söylenebilir. Anne sütünün öneminin anlaşılmasının ancak daha etkin ve süreklilik arz eden eğitim programları ve sağlık politikaları ile mümkün olabileceği kanısındayız. Ayrıca bu konuda daha çok çalışma yapılması gerektiği açıktır. Anahtar Kelimeler: Anne sütü, Beslenme, Beslenme Eğitimi, Süt çocuğu, Formül mama