Afet sonrası barınma çözümlerinde doğal yapı malzemelerinin sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesi

Afetler, toplumların sosyal, ekonomik ve çevresel yapısını derinden etkileyen olaylar olup, afet sonrası barınma çözümleri afetzedelerin temel ihtiyaçlarının karşılanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Bu tez, afet sonrası barınma çözümlerinde doğal yapı malzemelerinin çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik açısından değerlendirilmesini ve çevre dostu, ekonomik ve toplumsal fayda sağlayan barınma birimleri oluşturulmasını amaçlamaktadır. Doğal malzemelerin kullanımıyla çevresel sürdürülebilirliğin artırılacağı, kültürel uyum ve toplumsal kabulün güçleneceği, ekonomik maliyetlerin azalacağı ve kalıcı barınma çözümlerinde daha etkin sonuçlar elde edileceği hipotezleri öne sürülmüştür. Bu çalışmada, karma yöntem çerçevesinde nicel ve nitel veriler birlikte değerlendirilmiş; literatüre dayalı bilgiler sistematik olarak elde edilmiştir. Bu bağlamda literatürde yer alan dünyadan ve Türkiye'den seçilen 108 yapı örneği (geçici ve kalıcı barınma birimleri ile doğal malzemeli modern yapılar) sürdürülebilirlik kriterleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Yapılarda kullanılan yapı malzemeleri de aynı şekilde sürdürülebilirlik kriterleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, geçici barınma birimlerinde ahşap, bambu ve kerpiç gibi doğal malzemelerin az kullanıldığını, kalıcı birimlerde ise betonarme yapıların büyük çoğunluğu oluşturduğunu göstermektedir. Doğal malzemelerle inşa edilen modern yapıların çok büyük bir kısmı sürdürülebilir bulunmuş, yerel kaynakların kullanımının karbon salımını ve maliyetleri azalttığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, doğal yapı malzemelerinin afet sonrası barınma çözümlerinde çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirliği artırabileceği ve karma doğal yapı malzeme kullanımının yapısal performansı iyileştirebileceği şeklindedir.