Affetme odaklı grup rehberliğinin ergenlerin saldırganlık ve öznel iyi oluşları üzerindeki etkisi

Bu çalışmada Affetmenin Süreç Modeli temel alınarak hazırlanan Affetme Odaklı Grup Rehberliği'nin ergenlerin affetme eğilimi, saldırganlık eğilimi, zarar verici olaylarla başa çıkmada kullandıkları tepki stratejileri ve öznel iyi oluşları üzerindeki etkisinin nicel ve nitel yöntemler aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma karma model araştırma desenlerinden olan açımlayıcı sıralı desene göre tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel boyutu ön-sontest deney, kontrol ve plasebo gruplu yarı deneysel desene dayanmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise Affetme Odaklı Grup Rehberliği uygulamasına katılan gönüllü öğrencilerle bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu İzmir ili Bornova ilçesine bağlı Bornova Altay Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nin dokuzuncu sınıflarında okumakta olan 65 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, Ergenler İçin Affetme Ölçeği, Saldırganlık Ölçeği, Tepki Stratejileri Ölçeği, Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği, kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizi aritmetik ortalama, standart sapma, tek faktörlü kovaryans analizi ve Kruskal Wallis H test teknikleri aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Deneysel işlem sürecinde deney grubundaki öğrencilere sekiz hafta boyunca Affetme Odaklı Grup Rehberliği etkinlikleri, plasebo grubuna verimli ders çalışma etkinlikleri uygulanırken; kontrol grubundaki öğrencilere okuldaki rehberlik etkinliklerine ek olarak herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre, Affetme Odaklı Grup Rehberliği uygulamasına katılan öğrencilerin uygulama sonrasında affetme eğilimleri kontrol ve plasebo grubundaki öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artmıştır. Bununla birlikte Affetme Odaklı Grup Rehberliği uygulamasının ergenlerin saldırganlık eğilimi, zarar verici olaylarla başa çıkmada kullandıkları tepki stratejileri ve öznel iyi oluşları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkili olmadığı saptanmıştır. Araştırmanın nitel bulgularına göre, deney grubuna katılan öğrencilerin affetmeyi literatürde vurgulandığı gibi çok yönlü bir kavram olarak tanımladıkları ve öğrencilerin affetmeye bakış açılarının deneysel işlem sonrasında olumlu yönde değişim gösterdiği belirlenmiştir. Öğrenciler Affetme Odaklı Grup Rehberliği'ne katıldıktan sonra olumlu duygularında, empati ve öfke kontrol becerilerinde artış olduğunu, şiddet içeren duygu ve davranışlardan uzaklaştıklarını, uygulamanın arkadaşlarıyla, aileleriyle ve öğretmenleriyle ilişkileri üzerinde olumlu etkileri olduğunu dile getirmişlerdir. Öğrenciler uygulamadan sonra arkadaşları, ebeveynleri ve öğretmenleriyle daha çok empati kurmaya başladıklarına, kardeşleriyle daha az kavga ettiklerine, arkadaşlarıyla ilişkilerinin daha iyi olduğuna ve sınıf için davranış sorunlarının azaldığına dikkat çekmişlerdir. Ayrıca öğrenciler uygulamadan sonra kişilerarası anlaşmazlıkları çözmek için saldırgan davranışlara başvurmak yerine daha yapıcı yöntemlere başvurduklarını, öncelikle anlaşmazlık yaşadıkları kişilerle iletişim kurmayı denediklerini belirtmişlerdir.