Afganistan'da iktidar mücadelesi ve dış müdahale sorunsalı: Uluslararası toplum için yeni bir yol haritası

Kadim medeniyetlerin kavşak noktasında yer alan Afganistan coğrafyası tarih boyunca bir çok kez istilaya uğramıştır. Modern Afganistan'ın kuruluş tarihi olan 1747'den günümüze kadar ise ülke bitmeyen iktidar mücadeleleri ile sarsılmaktadır. Afganistan'daki iktidar mücadelelerine başta Birleşik Krallık, SSCB ve ABD olmak üzere bir çok ülke ya da uluslararası kuruluş müdahil olmuştur. Çatışan taraflardan biri ya da birkaçının lehine yapılan bu dış müdahaleler, Afganistan'a ne barış ne de istikrar getirmemiştir. Özellikle Cumhuriyet'in ilan edildiği 1973 yılından günümüze kadar kesintisiz devam eden çatışma ve iç savaş ortamı Afganistan'ı harabeye dönüştürmüş ve ülke halkı tarihte emsaline az rastlanan bir yıkım, zulüm ve yoksullukla baş başa bırakılmıştır. Başka önceliklere odaklanan dünya kamuoyunun Afganistan'daki insanlık krizine gözlerini kapatması, sorunun belki de en çarpıcı boyutudur. Bu çalışmanın amacı, Taliban düzenlediği eylemlerle acımasız bir terör örgütü olduğunu kanıtlamış olmakla birlikte, Afganistan'daki iç çatışmanın aslında etnik temeldeki geleneksel iktidar mücadelesinin devamı olduğunu vurgulamaktır. Afganistan'a kalıcı barış ve istikrar getirmenin yolu kesin bir askeri zafer kazanmak değil, etnik çatışmaya yol açan koşulları ortadan kaldırmaktır. Ülkenin ihtiyacı olan şey, bir barış süreci sonunda evrensel ilkelere dayanan, hak ve özgürlüklerin anayasal güvence altına alındığı çoğulcu bir demokrasiye kavuşmaktır. Genellikle nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı çalışmada, Afganistan'ın demografik yapısı, ülkede yaşanan iktidar mücadeleleri, yapılan dış müdahaleler ile barış için seçenek ve fikirler detaylı olarak incelenmiştir. Anahtar Kelimeler : Afganistan, iktidar mücadelesi, Taliban, terör, dış müdahale, barış.