Afganistan'da para politikasının gelişimi

Bu çalışmanın temel amacı, para politikasına genel bir bakış ve Afganistan'da uygulanan para politikası amacları ve bu amaclar çerçevesinde kullanılan para politikası araçlarının tarihsel gelişimini ve değişimini genel hatlarıyla incelemektedir. Çalışmanın konusu Afganistan'da para politikasının gelişimidir. Ayrıca bu çalışmanın amacı, Afganistan'ın en önemli problemlerinden olan paranın değerin düşmesi ve fiyatların yükselmesi sorununun, temel sebeplerini araştırmak, yapılan uygulamalar ile yapılan para politikalarının ülkeye etkilerini araştırıp, bu politikaların ne kadar başarıya ulaştığını ortaya çıkarmaktır. Afganistan'da para politikası ile ilgili yapılan uygulamaların, Afganistan'a ne kadar yarar sağladığını, paranın değerini ne ölçüde etkilediğini, sürdürülebilir büyümenin sağlanmasına yönelik çözümleri, işsizliğin azalmasına uygun çalışma alanı ve enflasyonun düşmesinin çözümünü araştırmak da çalışmamızın hedeflerindendir. Afganistan'da uygulanan para politikası araçlarını iki kısma ayırarak, birinci kısmını 1980 öncesini kısaca özetleyerek daha sonra 1980 sonrası özellikle 2003 yılından sonra para politikası amacları detaylı bir şekilde incelenerek, Afganistan Merkez bankasının son yıllarda kullandığı para politikası, enflasyon, işsizlik, GSYİH ve döviz kuru üzerine etkisi açıklanmaya çalışılmaktadır. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci, ikinci ve üçüncü bölümler teorik olarak incelenmiştir. Dördüncü bölüm ise Afganistan ekonomisindeki enflasyon, işsizlik, GSYİH oranı ve döviz kuru değişkenleri dikkate alınarak incelenmektedir. Bu çalışmada, değişkenler arasındaki ilişkiyi elde etmek için sıradan en küçük kareler yöntemini kullanmaktadır. Ayrıca araştırmanın regresyon denklemlerini yapmak için OLS yöntemini uygulanmıştır. Ancak ondan önce, verinin durağanlığını bilmek için Birim kök testini gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada 2003-2020 arasında 17 yıllık veriler kullanılmıştır. Söz konusu analizler, Eviews 9 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmadan, merkez bankasının 2003-2020 yıllarında izlediği para politikasının etkili olmadığını tespit ettik. Sadece döviz kurunu etkilemektedir, enflasyonu, işsizliği ve ekonomik büyümeyi etkilememektedir.