Afrika edebiyatında postkolonyalizmin Sudan örneği: Tayyib Sâlih'in Kuzeye Göç Mevsimi romanı

Sömürgecilik dönemi ve sonrasının toplumların tarihi ve kültürü üzerinde büyük bir etkisi olmuştur. Sömürgecilik sonrası oluşan düzeni ise postkolonyalizm kavramı tarif etmektedir. Akademik bir inceleme alanı olan postkolonyalizm sömürgeciliğin kültürel tarihini ve günümüzdeki miraslarını analiz eden eleştirel bir düşünce şeklidir. Postkolonyal teori olarak da ele alınan postkolonyalizm; sömürgeciliği siyasi, edebi, tarihi ve kültürel olarak eleştiren ve sorgulayan bir yaklaşımdır. Postkolonyal edebiyat ise sömürgecilik sonrası oluşan akımlar sonucunda ortaya çıkmıştır. Sömürgeci söylemi ve bıraktığı mirası eleştiren, sömürge deneyimi yaşayan ülkelerin yazarları tarafından oluşturulmuştur. Postkolonyal romancılar, bir ulusun veya ülkenin sömürgeleştirilmesinin sonuçlarına, bu dönemde ortaya çıkan kimlik ve kültür çatışmalarına odaklanmaktadır. Afrikalı yazarlar, postkolonyal edebiyatı sömürgeci söyleme ve Batı hegemonyasına karşı bir direniş ve cevap niteliğinde kullanmışlardır. Postkolonyal Afrika edebiyatı genel olarak beyaz, siyah ve sömürge, sömürgeci gibi zıt kavramlara dayanarak hegemonyanın oluşturduğu güç eşitsizliklerini ele almakta ve bu sınırları ortadan kaldırmaya odaklanmaktadır. Bu yönüyle postkolonyal edebiyat sömürgeciliğe maruz kalmış Afrika halklarının kültürlerinin ve tarihlerinin sesi niteliğindedir. Afrika ve Arap edebiyatının en önemli postkolonyal eserlerinden birisi Tayyib Sâlih'in Kuzeye Göç Mevsimi romanıdır. Kolonyalizmin Sudan üzerindeki etkilerini ve sonuçlarını çarpıcı bir biçimde ortaya koyan bu roman toplum, edebiyat ve kültür ilişkisini de başarılı bir şekilde yansıtmıştır. Bu tez çalışmasında kolonyal dönem mirasının edebiyata etkisi Kuzeye Göç Mevsimi romanı ve karakterleri ele alınarak irdelenecektir. Aynı zamanda romandaki sembol karakterlerin kimliksel analizi ışığında, kolonyalizmin Afrika ve Sudan toplumuna etkileri roman üzerinden ele alınacaktır.