Agnostisizm - ateizm ilişkisi

Tanrı problemi ekseninde insanlar kabaca Tanrı'ya inanan, Tanrı'ya inanmayan veya Tanrı'nın varlığı veya yokluğu hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmayan ve kararını askıya alanlar olarak üç gruba ayrılmaktadırlar. Bunlara ise sırasıyla, teist, ateist ve agnostik denilmektedir. Fakat çoğu zaman bu sınıflandırmalar keskin bir çizgiyle birbirinden ayrılamamaktadır. Teist bir insan bilgi anlamında agnostik bir konuma sahipken, inanma anlamında teist anlayışı devam ettirebilmektedir. Genel anlamda ateistler, Tanrı'nın var olmadığını iddia edenlerdir. Fakat kendini ateist olarak tanımlamasına rağmen aslında Tanrı'nın varlığını bilme konusunda aynı şekilde agnostik olduğunu düşünenler de vardır. Bunlar da yaşantılarında Tanrı yokmuş gibi yaşamaktadırlar fakat Tanrı'nın ne varlığını ne de yokluğunu bilemeyeceklerini düşünmektedirler. Agnostikler ise bu iki gruptan da ayrılır. Onlar Tanrı'nın ne varlığı ne de yokluğu tarafında da değillerdir. İnsan aklının böyle bir konuda herhangi bir bilgiye ulaşmasının imkânsız olduğunu düşünürler. Agnostikler de bundan dolayı, genellikle Tanrı'ya inanma veya O'nu reddetme konusunda kararlarını askıya alırlar. Genel anlamda bu üç sınıflandırmanın sonucunda agnostisizmin her ne kadar ateizm ve teizmden farklı olduğu anlatılsa da aslında ateizmle yakın bir ilişkisi söz konusudur. Onların aynı fikre sahip oldukları nokta Tanrı yokmuş gibi tavra sahip olmalarıdır. Farklılaştıkları nokta ise ateizm Tanrı hakkında O'nun var olmadığını iddia ederken, agnostisizm ne varlığı ne de yokluğu hakkında herhangi bir iddiaya sahip olmadığını söylemektedir. Bu da aslında çok önemli bir farkı doğurmaktadır. Sonuç olarak bir insan epistemolojik anlamda agnostik-pratik anlamda ise ateist olabilir. Aynı zamanda epistemolojik anlamda agnostik-pratik anlamda ise teist de olabilir. Dolayısıyla agnostisizm her ikisiyle de hem yakın bir ilişkiye hem de bir farka sahiptir. Anahtar Kelimeler: Agnostisizm, Ateizm, Tanrı, Agnostik, Ateist, İnanç.