Agorafobi olan ve olmayan panik bozukluk olgularının anksiyete duyarlılığı, mizaç ve karakter özellikleri

AMAÇ: Panik bozukluk ile mizaç/karakter ve anskiyete duyarlılığı arasında bir ilişki olduğu bilinmektedir. Biz bu çalışmada agorafobi olan ve olmayan PB hastaları ile sağlıklı kontrollerde mizaç/karakter ve anksiyete duyarlılığı özelliklerinin karşılaştırmasını yapmanın yanı sıra, bu özelliklerin agorafobi ve PB şiddetiyle olan ilişkisini de incelemeyi amaçladık. YÖNTEM: Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde ve/veya yataklı servisinde panik bozukluk tanısı ile izlenen, çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan 80 hasta alınmıştır. Sağlıklı kontrol grubuna ise çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi personeli ve Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde ve/veya yataklı servisinde izlenen hasta yakınları arasından 74 kişi dahil edilmiştir. Tüm katılımcıların sosyodemografik verileri ayrıntılı olarak alınmış ve SCID-I uygulanmıştır. Panik bozukluk şiddeti PAÖ ve PBŞÖ ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, tüm katılımcılara BDÖ, BAÖ, STAI I-II, ADİ-3, Türkçe TCI ölçekleri uygulanmıştır. BULGULAR: Çalışmamızda agorafobi olan ve olmayan PB hasta grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet ve medeni durum açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Hem agorafobi olan hem de agorafobi olmayan PB hasta grubunda, sağlıklı kontrol grubuna göre daha yüksek anksiyete duyarlılığı ve zarardan kaçınma; daha düşük iş birliği yapma ve kendini yönetme puanları bulunmuştur. Ayrıca, agorafobi olan PB hasta grubunun sağlıklı kontrollere göre daha düşük yenilik arayışı puanına sahip olduğu gösterilmiştir. Agorafobi olan ve olmayan PB hasta grupları arasında panik bozukluk şiddet ölçeği puanı dışında klinik özellikler açısından anlamlı fark saptanmamıştır. PB şiddeti ile AD, süreklilik ve durumluluk anksiyetesi, depresif ve anksiyete belirtileri ve zarardan kaçınma arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Anksiyete duyarlılığının panik bozukluk şiddetini hem direkt hem de zarardan kaçınma aracılığıyla indirekt şekilde etkilediği mediyatör analizi ile gösterilmiştir. SONUÇ: Çalışmamızda agorafobi olan PB hastalarında panik bozukluk şiddeti daha yüksek bulunmuştur. Anksiyete duyarlılığı ve mizaç/karakter boyutları açısından hasta grupları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Analiz sonuçlarımız hipotezimin aksine anksiyete duyarlılığı ve zarardan kaçınmanın agorafobi üzerinde yordayıcı etkisi olmadığını, bu değişkenlerin PB şiddeti ile ilişkili olduğunu göstermiştir. ANAHTAR KELİMELER: panik bozukluk, agorafobi, anksiyete duyarlılığı, mizaç, karakter