DoktoraAçık Erişim

Ahlaki temeller, ahlaki kayıtsızlık ve bilişsel kapalılık ihtiyacı arasındaki ilişkiye grup aidiyetinin etkisi

2021
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Prof. Dr. Sevim Cesur

Özet (TR)

Bu çalışma son yıllarda birçok araştırmacı tarafından merak edilen ve ilgi odağı haline gelen sıradan bir bireyin ahlaki olmayan eylemler içinde olmasına neden olan (belki de "iyi bir insanın kötülük yapmasına" yol açan) sosyo-bilişsel ve psikolojik süreçleri ortaya koymaya çalışmaktadır. Buradan hareketle mevcut çalışmanın temel amacı farklı ahlaki temeller ihlalinde kullanılan ahlaki kayıtsızlık mekanizmalarının hem bireysel özellik hem de grup süreçleri açısından nasıl ortaya çıktığının belirlenmesidir. Araştırma yaşları 18 ile 28 arasında değişen, farklı özel ve devlet üniversitelerinde okuyan toplam 748 üniversite öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara "Demografik Bilgi Formu", "Ahlaki Temellerin İhlalinde Yapılan Meşrulaştırma Ölçeği" ve "Bilişsel Kapalılık İhtiyacı Ölçeği" uygulanmıştır. Çalışmanın bulguları bakım ve adalet ihlallerinde ortaya çıkan ahlaki kayıtsızlık düzeyi üzerinde grup aidiyetinin ve bilişsel kapalılık ihtiyacının anlamlı bir etkisinin olmadığı, buna karşılık sadakat, otorite ve kutsallık ihlallerinde kullanılan ahlaki kayıtsızlık düzeyi üzerinde grup aidiyetinin ve bilişsel kapalılık ihtiyacının önemli bir role sahip olduğunu göstermektedir. İlaveten kişilerin haklarıyla, adaletle veya zarar vermemekle ilgili olan ilkelerin ihlalinde iç grup kayırmacılığı gözlenmezken, grubun bağlılığını güçlendiren ve grup içindeki bencilliği bastırma görevi gören bağlanım ilkeleri ihlalinde daha çok iç grup lehine kayırmacılık yapıldığı saptanmıştır. Bu da iç grup kayırmacılığında bağlamın önemli bir faktör olduğu sonucunu doğurmaktadır. Sonuç olarak bireyselleştirici ilkelerin ihlalinde bireylerin aidiyet kurdukları gruptan olan birinin ahlaki olmayan davranışını meşrulaştırmamaları, bağlamın iç grup kayırmacılığı üzerinde önemli bir etkisi olduğunu göstermektedir.

Yazar

Dr. Neslihan Sayraç

Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır

Neslihan Sayraç (Doktora Tezi). Ahlaki temeller, ahlaki kayıtsızlık ve bilişsel kapalılık ihtiyacı arasındaki ilişkiye grup aidiyetinin etkisi, 2021, İstanbul University.

Lisans

Tüm Hakları Saklıdır

Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.

İstanbul University tezlerinden daha fazlası