Ahmed Arif'in "Hasretinden Prangalar Eskittim" adlı şiir kitabının söylem çözümlemesi

Marksist sanat anlayışı çerçevesinde şiir yazan ve aynı zamanda toplumcu gerçekçi sanat anlayışının en önemli şiir temsilcilerinden biri olan Ahmed Arif (1927-1991) Türk edebiyatında müstesna bir yere sahiptir. Ahmed Arif, şiirlerinde genellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne ait yerel imgeleri kullanır. Yazdığı tek şiir kitabı olan "Hasretinden Prangalar Eskittim"de toplamda 19 şiir yer almaktadır ve bu eser, Türk edebiyatında en çok satılan şiir kitabı olarak kayıtlara geçmiştir. Yazdığı şiirlerinde mekân olarak seçtiği yerler Van, Bitlis, Şanlıurfa, Elazığ, Diyarbakır ve Ankara'dır. Bu yönüyle diğer toplumcu gerçekçi sanatçılardan ayrılır. Bu çalışmada Ahmed Arif'in "Hasretinden Prangalar Eskittim" adlı şiir kitabında yer alan 19 şiir, birer dil bilimi yöntemi olan sözceleme kuramı çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Ahmed Arif'in hayatı, sanat anlayışı ve eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde söylem, söylem çözümlemesi ve dil bilimine bağlı gelişen yöntemler hakkında açıklamalarda bulunulmuştur. Üçüncü bölümde ise Hasretinden Prangalar Eskittim kitabında yer alan bütün şiirler tek tek ele alınarak bu şiirlerin sözceleme kuramı ile olan ilişkisine değinilmiştir. Şiirler incelenirken sözceleme kuramı ile ortaya çıkan sözceleme öznesi, bağlam, uzam, zaman, alıcı ve gönderici gibi kavramlar detaylı olarak açıklanmıştır. Söylem çözümlemesi yapılan bu şiirlere farklı bir bakış açısı ile yaklaşılmış ve bu alanda görülen bir eksiklik giderilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ahmed Arif, Söylem Çözümlemesi, Sözceleme Kuramı, Dil Bilimi, Toplumcu Gerçekçi Şiir.