Ahmed bin Bâlî – Mecma‛ü'l-Mücerrebât (Giriş-inceleme [ses bilgisi]-metin-dizin [1-115. varaklar arası]-sözlük)Birinci cilt

Oğuz ağız özelliklerine dayalı bir yazı dili olan Eski Oğuz Türkçesi, 13.–15. yüzyıllar arasında kullanılmıştır. 16. yüzyıldan itibaren Osmanlı Türkçesi devri başlar. Kimi kaynaklar 16. yüzyılı Eski Oğuz Türkçesinden Osmanlı Türkçesine geçiş devri olarak kabul eder. Yüzyılın bu özelliği dikkate alındığında 16. yüzyılda kaleme alınmış metinler üzerinde yapılan çalışmalar Eski Oğuz Türkçesinden Osmanlı Türkçesine geçiş devrinin özellikleri üzerine yapılacak çalışmalara önemli katkılar sunacaktır. Üzerinde çalıştığımız Mecma‛ü′l Mücerrebāt isimli eser de 16. yüzyıl tıp metinlerinden olması hasebiyle önemli bir çalışmadır. Eser Necmeddîn Mahmud bin İlyas eş-Şirâzî'nin El-Havî fî İlmi't-Tedâvî adlı eserinin tercümesidir. Ahmed bin Bâlî, döneminin ünlü âlimlerinden Molla Arap'ın talebelerinden olup tahsilini tamamladıktan sonra bir süre kadılık mesleğinde bulunmuşsa da sonradan bu meslekten feragat ederek teorik ve pratik olarak tıp ilmi ile iştigal etmeye başladı. Yukarda kısaca tanıtılan Mecma‛ü′l-Mücerrebāt adlı eser (1b-116a varaklar arası) üzerine yapılan bu çalışma giriş, metin, inceleme, dizin, sözlük bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Anadolu'da Türkçe yazılmış tıp metinleri hakkında kısa bilgiler verildikten sonra üzerinde çalışılan eser ve yazarı hakkında daha ayrıntılı bilgiler aktarılmış; yine bu bölümde çalışmanın amacı, kapsamı ve çalışmada kullanılan yöntem hakkında bilgiler verilmiştir. İnceleme bölümü, art zamanlı ve eş zamanlı yöntem kullanılmak suretiyle metnin fonetik özelliklerini tespit etmeyi amaçlamıştır. Bu bölümün nasıl meydana getirildiği yöntem başlığında detaylı olarak anlatılmıştır. Metin bölümü, metnin çeviriyazıya aktarımından ibaret olup bu bölüm metnin her varağına sayfa numarası ve satır numaraları verilmek suretiyle oluşturulmuştur. Çalışmanın son bölümü eserin gramatikal dizininden oluşmaktadır. Bu bölümde eserde geçen her kelimenin eserin hangi sayfasında ve kaç kez geçtiği, hangi işletme eklerini aldığı gösterilmiş ayrıca her madde başı kelimeye anlam da verilmek suretiyle eserin sözlüğü oluşturulmuştur.