Ahmet Ümit'in masal kitaplarının metinsellik ölçütleri bağlamında incelenmesi

Her edebî eser ortaya çıktığı ortamdan bir şeyler taşır. Edebiyatın önemli bir türü olan masallar da içinden çıktığı kültür ortamından birçok kültür ögesini bünyesinde barındırmaktadır. Başta dil ve dilin olanakları olmak üzere kültürel anlamda birçok bilgi, masallar aracılığı ile okuyucuya taşınır. Bu durum nesilden nesile devam eder. Türk edebiyatında yazdığı polisiye romanlar ile tanınan Ahmet ÜMİT, annesinden dinlediği halk masallarından yola çıkarak iki masal kitabı kaleme almıştır. Yazarın bu masalları, masal bölümleri, masal ögeleri ve Kamil İŞERİ (2011)'nin oluşturduğu metinsellik ölçütleri ölçeğine göre incelenmiştir. Kitaplar üç bölümden oluşan ölçekteki "Metin Merkezli Özellikler", "Okur Merkezli Özellikler" ve "Diğer Özellikler" başlıkları altında yer alan ölçütlere göre tek tek incelenmiştir. Çalışmanın amacı, Ahmet Ümit'in halk masallarından yola çıkarak oluşturduğu iki yapıtı, masal bölümleri, masal ögeleri ve metinsellik ölçütleri ölçeğine göre incelemektir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda masalların metinsellik ölçütleri açısından nitelikli olduğu, ölçekteki birçok maddeye uygun olduğu ancak ölçek maddelerinden biri olan okunabilirlik ölçütleri bağlamında 13 yaş ve üzerindeki yaş gruplarına hitap ettiği tespit edilmiştir. Anahtar sözcükler: Ahmet Ümit, masal, masalın bölümleri ve ögeleri, metinsellik ölçütleri, çocuk ve kitap.