Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2022 yılında yayınladığı çocuk kitapları listesi (7-12 yaş grubu) üzerine tematik bir inceleme

Bu tez, çocuk edebiyatının tarihsel gelişimini, kültürel politikalarla olan ilişkisi ile ele almakta ve Türkiye'de çocuk kitapları seçim süreçlerinin tematik ve ideolojik yönlerini incelemektedir. Çalışmanın amacı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından 2022 yılında yayımlanan "Çocuk Dostu Kitap" listesinin 7-12 yaş grubu aralığındaki kitapları analiz ederek, çocuklara kazandırılmak istenen değerleri ve bu listenin Türkiye'nin kültür politikalarıyla olan tutarlılığını değerlendirmektir. Araştırma, Cumhuriyet Dönemi'nden itibaren devlet eliyle oluşturulan kitap listelerine odaklanarak bu listelerdeki tematik eğilimleri ve değer aktarımını incelemektedir. İncelenen kitaplar, içerik analizi yöntemiyle kategorize edilmiş ve tematik açıdan değerlendirilmiştir. Çalışma yalnızca ilköğretim düzeyine yönelik eserlerle sınırlıdır ve daha küçük ya da büyük yaş gruplarına hitap eden kitaplar kapsam dışı bırakılmıştır. Araştırmada nitel içerik analizi yöntemi kullanılmış, tematik değerlendirme ve söylem analizi ile kitapların içeriklerinde öne çıkan unsurlar belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, devlet politikalarının çocuk edebiyatı üzerindeki etkisini ortaya koyarak değer aktarımı süreçlerini açıklamaktadır. Çalışma ayrıca, listede yer alan eserlerin çeşitlilik ve kapsayıcılık açısından değerlendirilmesini de içermektedir. Temel bulgular, incelenen kitapların çoğunun geleneksel ve ulusal değerlere vurgu yaptığını, ancak devletin güncel ideolojik yönelimi ile bazı uyumsuzluklar içerdiğini göstermektedir. Ayrıca, kapsayıcılık ve çeşitlilik açısından eksiklikler tespit edilmiştir. Bu bulgular, çocuk edebiyatının kültürel kimlik inşasındaki rolünü ve devlet destekli kitap listelerinin toplumsal değerlerin aktarımındaki etkisini vurgulamaktadır. "Çocuk Dostu Kitap" listesi toplam 1093 kitaptan oluşmaktadır. Çalışmamızda yalnızca 7-12 yaş grubunun oluşturduğu ilköğretim çağındaki çocukların okuması gereken kitaplar örneklem olarak incelenmiş ve çalışmamıza dâhil edilmiştir. İncelenen kitap sayısı 248'dir. Tematik olarak incelenen bu kitaplarda 14 tema tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Tez, literatüre devlet eliyle oluşturulan çocuk kitapları listelerinin ideolojik ve tematik bağlamda nasıl şekillendiğini göstererek katkı sunmaktadır. Çocuk edebiyatı politikalarının tarihsel süreç içindeki dönüşümünü ele alan çalışma, bu alanda yapılacak gelecek araştırmalara da yol gösterici niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Kültür, Politika, Tema, Çocuk Dostu Kitap Listesi.