Child focused mediation in family disputes

Anlaşmazlıkların arabuluculuk yolu ile çözümü, ülkemizde de uygulanan özellikle dostane bir çözüm yolu olması ve gelecekte sürdürülebilir ilişkilere imkan sağlaması nedeniyle tercih edilen bir yöntemdir. Aile ise toplumun temeli ve aynı zamanda, toplumun geleceği olan çocukların yetiştiği, geliştiği, hayata dair temel öğretileri edindiği ilk ve en önemli yerdir. Çocukların bu dönemde maruz kaldığı tüm olumlu ya da olumsuz eylem, olay, söz ve davranışların etkisinin tüm yaşamları boyunca yansımaları görülebilmektedir. Bu nedenle aile hukuku ilişkilerinin sağlıklı bir şekilde kurulması ve devam etmesi oldukça önemlidir. Yapılan araştırmalarda son yıllarda ülkemizde ve dünyada boşanma oranlarının arttığı görülmektedir. Dolayısıyla bu süreci yaşayan çocuk sayısı da artmaktadır. Boşanma ve ayrılık sürecindeki anlaşmazlıkların aile arabuluculuğu ile çözümü bu yöntemi uygulayan ülkelerde başarılı bir şekilde uygulanmaktadır. Her ne kadar boşanma ve ayrılık evli çiftler arasında gerçekleşse de süreçteki ve sonuçta alınan kararların etkileri çocuklar açısında hem kısa hem de uzun vadede büyük önem taşımaktadır. Boşanma sürecinin olumsuz etkileri bu kadar açıkken, çocuğun üstün yararının dikkate alınması, duygu ve düşüncelerine önem verilmesi, çocuğun kendini ifade edebilmesine imkan tanınması, her çocuğun kendine has özellikleri sebebiyle her çocuk için farklı yaklaşım oluşturulması kaçınılmazdır. Aynı zamanda bu süreçte ve arabuluculuk yolu ile varılan anlaşmada alınan kararlarda çocuğun aktif veya pasif bir şekilde sürece dahil edilmesinin faydaları çocuğun üstün yararı bakımından çok önemlidir. Son dönemlerde aile arabuluculuğunun uygulanmasının çocuğun üstün yararına daha çok hizmet edebilmesi açısından bazı yöntemler geliştirilmiştir ve geliştirilmeye devam edilmektedir. Bu nedenle çalışmamızda aile uyuşmazlıkları ve aile uyuşmazlıklarının çözümünde etkin bir yöntem olan, çocukların gelişimine zarar vermeyecek ve çocukların üstün yararının korunması amacıyla geliştirilen aile uyuşmazlıklarının çözümünde çocuk odaklı arabuluculuk yönteminin incelenmesi amaçlanmış ve ülkemizde uygulanabilirliği değerlendirilmiştir. Çalışmamızın birinci bölümünde aile uyuşmazlığı ve aile arabuluculuğuna ilişkin kavramların tanımlarına yer verilmiştir. İkinci bölümde aile uyuşmazlıklarının yargı yolu ile çözümü ve arabuluculuk yolu ile çözümüne yer verilmiş olup arabuluculuk yolu ile çözümüne ilişkin diğer ülke uygulamaları ve aile uyuşmazlıklarında çocukların korunmasına ilişkin hukuki dayanaklar incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise aile uyuşmazlıklarının çözümünde çocukların korunmasına yönelik arabuluculuk yöntemleri açıklanarak, aile uyuşmazlıklarının çözümünde çocuk odaklı arabuluculuk yönteminin işlevi, işleyişi ve bu süreçte arabulucunun rolü incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Arabuluculuk, aile arabuluculuğu, aile uyuşmazlıklarının çözümü, çocuk odaklı aile arabuluculuğu.