Akıllı şehirlerden akıllı parsellere geçiş: Özgün bir yazılım geliştirme denemesi

Günümüzde mekânsal planlama süreçlerinde toprağa ve iklime dayalı yapılan analiz ve sentez çalışmaları çoğunlukla geniş yüzölçümlü arazilere göre yapılmaktadır. Mekansal analiz ve sentez sürecinde mikro ölçekte bir arsanın fizyolojik ve biyolojik yapısına yeterince dikkat edilmemektedir. Kentsel arsalar için geniş yüz ölçümde yapılan niteliksel belirlemeler, yerelde toprak verimliliğinin bir süre sonra korunamamasına, toprağın kısırlaşmasına ve mikro-klimatik oluşumların gözden kaçırılmasına sebep olmaktadır. Yapılaşmaya açılan bir alanda toprak verimliliğinin korunması, iklimsel girdilerin dikkate alınması, enerji etkinliğin sağlanması ve alana özgü ortaya çıkabilecek nitelikler konusu çoğunlukla ihmal edilmektedir. Bu çalışmada, bir imar parseli ölçeğinde yerleşime uygunluk analizi yapmaya imkan veren özgün bir yazılım geliştirilmiş ve deneysel bir uygulama ile bu yazılımın gerçek hayattaki başarısı test edilmiştir. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemine dayalı olarak geliştirilen özgün yazılım algoritmasında karar üretme sürecinde 5 farklı yerleşime uygunluk kriteri (imar parselinin büyüklüğü, imar parselinin formu, imar parselinin lokasyonu, imar parselindeki toprağın bitki verimliliği ve imar parseline ait iklimsel veriler) kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, kır ve kentin iç içe geçtiği yerlerde imar parsellerinin kullanım şeklini teknolojinin yardımıyla toprağı koruyan, çevresel koşulları dikkate alan, enerji verimliliği sağlayan, insanların barınma ve çalışma ihtiyacını akıllıca karşılayan bir biçime dönüştürmenin mümkün olduğunu ortaya koymuştur. Araştırma, mikro ölçekte iklimsel veriler mekânsal planlama süreçlerine dahil edilmediğinde, imar planlarında sürdürülebilir, yaşanabilir ve enerji etkin olmayan fiziksel çevreler üretildiğini göstermiştir. Araştırma, akıllı parsel ve mekânsal zekâ kavramlarını ön plana çıkarmakta, bu kavramların içinin nasıl daha iyi doldurulacağı konusunda bir fikir geliştirmektedir. Bu çalışma ile imar parsellerinde toprağın verimliliğini korumanın, iklimsel şartlara uyum sağlamanın, parsel içinde en ideal yapı yoğunluğu ve düzenini bulmanın, enerji tasarrufu gerçekleştirmenin yenilikçi bir yolunu keşfeden alternatif bir teknolojik yazılım geliştirilmiştir.