Akneli hastalarda skar oluşumunda etkili faktörlerin araştırılması

Yanık, H.İ. Akneli hastalarda skar oluşumunda etkili faktörlerin araştırılması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir 2023. Bu çalışmaya, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Polikliniğine 07.08.2022- 21.09.2023 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzeri akneli toplam 403 hasta dahil edildi. Onam formu alınan hastaların dermatolojik muayeneleri yapıldı, sosyodemografik bilgileri kaydedildi. Global akne değerlendirme ölçeği ve Akne skar şiddeti global ölçeği (SCAR-S) yapılan dermatolojik muayene ile bir dermatolog tarafından değerlendirildi. Özgeçmiş, eğitim düzeyi, sigara, alkol alışkanlığı gibi verileri içeren bir form, Akne Yaşam Kalitesi Ölçeği (AYKÖ), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 Kısa Formu (BIS-11), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 (DASS-21) hastalar tarafından dolduruldu. Çalışmamızda akne skarı oluşumu ile ilişkili faktörler; erkek cinsiyet, yağlı cilt yapısı, Fitzpatrick cilt tipi 3 ve 4'e sahip olmak, tedaviye başlama süresi, hastalık süresi, hastalık başlama yaşı, akne şiddeti, sistemik veya topikal tedavi kullanmamış olma ve dermokozmetik ürün kullanmama olarak saptandı. Akne skarı olan kişilerde kaşıntı ve postinflamatuar hiperpigmentasyon daha yüksek saptandı. Sigara kullanımı ve ailede şiddetli akne öyküsü, akne skarı olan hastalarda daha yüksek saptandı fakat istatistiksel olarak anlamlı değildi. Akne skarı olan hastaların BIS-11 puanı, AYKÖ puanı ve DASS-21 puanı istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. Akne skar şiddeti ile BIS-11 puanı, AYKÖ puanı ve DASS-21 puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı aynı yönlü bir ilişki saptandı. Sonuç olarak bu çalışmada akne skar oluşumunda birden çok faktörün etkili olduğu ve akne skarları ile yüksek skar şiddet skorunun hastaların psikoemosyonel durumu üzerinde negatif etkilerinin olduğu saptandı. Akne hastalarına yaklaşımda, skar oluşum riskini arttıran faktörler ortaya konmalı ve uygun hastalar erken ve etkin bir şekilde tedavi almalıdır. Anahtar Kelimeler: akne, skar, risk faktörleri