Akromegalide endoskopik endonasal transsfenoidal cerrahi sonuçları ve endokrinolojik remisyonu predikte eden faktörler

AMAÇ: Akromegali, genellikle bir pitüiter adenoma bağlı gelişen, akral büyüme ve yüksek büyüme hormonu(GH) ve insulin benzeri büyüme faktörü-1(IGF-1) düzeyleriyle seyreden bir hastalıktır. Endoskopik endonazal transsfenoidal cerrahi geçiren akromegalik hastalarda prognozu tahmin etmeye yardımcı faktörlerde bir fikir birliğinin olmaması, bu konu üzerinde ek araştırmalar gerektirmektedir. Bu çalışmamızda, büyüme hormonu salgılayan pitüiter adenomlarda endoskopik endonazal cerrahinin biyokimyasal sonuçlarını, remisyon oranlarını, remisyonu predikte eden faktörleri inceledik. GEREÇ VE YÖNTEM: Büyüme hormonu salgılayan pitüiter adenom sebebiyle endoskopik endonazal yaklaşımla opere olan akromegalik 47 hasta çalışmamıza dahil edildi. Ameliyat öncesinde ve sonrasında tümörün ve hastanın endokrinolojik özelliklerinin; tümör boyutu, invazyonu, GH/IGF-1 değerleri, histopatolojik subtipleri gibi; ameliyat sonrası hormonal remisyonu belirlemede potansiyel belirteç olup olmadığı değerlendirildi. Remisyon kriteri olarak, operasyon sonrası 6 ay içinde GH seviyesinin <1ng/ml olması, IGF-1'in yaşa ve cinsiyete göre normal değer aralıklarına gelmesi ve her ikisinin bu seviyelerde stabil kalması kabul edildi. SONUÇLAR:47 hastanın yaş ortalaması 45,0±9,7 yıl ve ortalama takip süresi 21,6±2,6 ay olarak hesaplandı. 10 hastanın (%21,3) mikroadenomu, 36 hastanın (%76,6) makroadenomu ve 1 hastanın da (%2,1) dev adenomu vardı.12 tümörün (%25,5) kavernöz sinus invazyonu vardı. 27 hastaya (%57,5) gross total rezeksiyon ve 20 hastaya da subtotal rezeksiyon yapıldı. 31 hastada(%68) sadece cerrahi rezeksiyon ile remisyon elde edildi. Bu oran operasyon sonrası medikal tedavi ile %76,5'a yükseldi. 10 mikroadenomun 7'sinde(%70), 37 makrodenomun 29'unda(%78,4) biyokimyasal remisyon sağlandı. Kadın cinsiyetin, post operatif 1.gündeki GH düzeyi ve rezeksiyon miktarının hormonal remisyon ile anlamlı ilişkisi saptandı. Yaşın, pituiter adenomun subtipinin, tümör boyutunun ve kavernöz sinus invazyonunun hormonal remisyon ile anlamlı ilişkisi saptanmadı. TARTIŞMA: Büyüme hormonu salgılayan hipofiz adenomlarının endoskopik transsfenoidal rezeksiyonu, hormonal remisyonu sağlamada ve tümörü kontrol altına almada güvenli ve etkili bir tedavi yöntemidir. Kadın hastalarda, operasyon sonrası birinci günde düşük GH seviyesi olan hastalarda ve gross total rezeksiyon sağlanan hastalarda yüksek olasılıkla operasyon sonrası biyokimyasal remisyon elde edilecektir. ANAHTAR KELİMELER: Pitüiter Adenom, Akromegali, Endoskopik Transsfenoidal Cerrahi, Remisyon