Akışkan kompozit rezinlere balık (Gökkuşağı alabalığı, Oncorhynchus mykiss) kemiği tozu katkılanmasının polimerizasyon büzülmesi ve mekanik özelliklere etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı ülkemizde yetiştiriciliği ve ihracatı yapılan gökkuşağı alabalığı iskeletinden elde edilen kemiğin, işlenerek nano boyutlu hidroksiapatit tozuna getirilmesi ve ticari dental akışkan kompozite farklı oranlarda inorganik doldurucu olarak katkılanmasının kompozit rezinin mekanik özellikleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada atık alabalık kılçığı tozundan elde edilen inorganik nano-doldurucuların farklı oranlarda bir akışkan kompozite (İmicryl, Konya) eklenmesinin kompozit rezinin polimerizasyon büzülmesine, sertlik ve eğilme dayanımı özelliklerine etkisi değerlendirildi. Akerko Su Ürünleri (Trabzon) işleme tesisinde işleme sonrası ortaya çıkan alabalık atıkları toplandı. Bu atıklar Tarsus Üniversitesi Kimya Prog. Laboratuvarı'nda işlendi ve inorganik matriks nano-hidroksiapatit doldurucular elde edildi. Ticari bir akışkan kompozitin organik doldurucu oranı sabit tutularak, inorganik doldurucusuna farklı oranlarda elde ettiğimiz nano-hidroksiapatit eklendi. Kontrol gurubu dahil olmak üzere 5 deneysel grup değerlendirildi. Polimerizasyon büzülmesinin değerlendirilmesi için 50 adet örnek yarım küre şeklinde hazırlandı (n=10) ve Acuvol (Bisco, Schaumburg, IL, ABD) ile hacimsel büzülme oranı ölçüldü. Mikrosertlik ölçümü için 8 mm çap ve 2mm kalınlığında disk şeklinde 50 adet örnek hazırlandı (n=10) ve mikrosertlik test cihazı (HWDM-5,TTS Unlimited Inc., Osaka, Japonya) ile Vickers sertlik değeri (VHN)(kg/mm2) belirlendi. Biaksiyel bükülme testi için 12 mm çapında, 1.2 kalınlıkta disk şeklinde 50 örnek hazırlandı (n=10) ve üniversal test cihazı (Shımadzu, Kyoto, Japonya) ile test tamamlandı. Kompozit rezin örneklerin yüzey özellikleri Taramalı Elektron Mikroskobu (JEOL JSM 7001F, Japonya) ile elde edilen görüntüler üzerinden analiz edildi. Verilerin istatistiksel analizleri SPSS v.19 paket programı (SPSS Inc, IBM Corp, IL,ABD) kullanılarak yapıldı. Analizlerde tek yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve post-hoc Tukey HSD testleri kullanıldı(p˂0,05). Bulgular: Mikrosertlik değerlendirmesinde, en yüksek değer %10 nano-hidroksiapatit katkılı 3.grupta görülmüştür (p<0,05). Polimerizasyon büzülmesi değerlendirilmesinde, en düşük hacimsel büzülme gösteren grup %60 nano-hidroksiapatit katkılı 5. grupta görülmüştür (p<0,05). Bükülme dayanımı değerlendiğimizde, en yüksek dayanım nano-hidroksiapatit eklemediğimiz kontrol grubunda görülmüştür (p<0,05). SEM analizi ile örneklerin yüzeyel analizi sonucunda, %10 ve üzeri nano-hidroksiapatit katkısında malzemede topaklanma görülmüştür. Sonuç: Atık malzemelerden nano-hidroksiapatit elde edilebilir ve ekonomiye kazandırılabilir. Nano-hidroksiapatit eklenmiş kompozit rezinler mekanik özellikleri bakımından farklılık göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Atık yönetimi, hidroksiapatit, mikrosertlik, büzülme, bükülme dayanımı