Akut ekstremite iskemisine bırakılan ratlarda (sıçanlarda) ozon tedavisinin ekstremite üzerine etkisi

Amaç: Alt ekstremite iskemisi akut veya kronik olarak ülkemizde sık olarak karşımıza çıkan, multifaktöriyel olarak prezentasyon gösteren, önemli mortalite ve morbidite sebeplerinden biridir. İskemi sırasında oluşan hipoksi ve revaskülarizasyon sonrası oluşan reperfüzyon hasarı dokularda reversible ve irreversible hasarlar oluşturmaktadırlar. Kontrollü ozon uygulamasının, iskemiye ve reperfüzyon sırasında oluşacak olan oksidatif strese karşı koruma sağlayacağı, adaptasyonu teşvik edeceği, reaktif oksijen türlerinin neden olduğu hasarı önlediği ve iskemi-reperfüzyon (I / R) hasarına karşı koruyucu olabileceği gösterilmiştir. Bu çalışmada, alt ekstremite iskemisine maruz bırakılan ratlarda ozon tedavisinin ekstremite üzerine olan etkisini araştırmayı planladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada ortalama ağırlıkları 200-400 gr olan 21 adet Wistar Albino cinsi sıçan rastgele 3 gruba ayrıldı. Kontrol grubu(n=5) sıçanlara sadece deri altı kesi yapıldı. İskemi-reperfüzyon (İR) grubu(n=8) sıçanlarda infrarenal abdominal aort 60 dk süreyle klemplenerek iskemi oluşturuldu, sonra klempler kaldırılarak 120 dk reperfüzyon yapıldı. İskemi-reperfüzyon (İR)+tedavi(n=8) grubu sıçanlara cerrahi işlemden 4 gün önce başlanılarak her gün tek doz intraperitoneal yolla 20 mcg/ml medikal ozon uygulandı. Ozon tedavisi tamamlandıktan sonra sıçanlarda infrarenal abdominal aort 60 dk süreyle klemplenerek iskemi oluşturuldu, sonra klempler kaldırılarak 120 dk reperfüzyon yapıldı. Reperfüzyon süresi bitince kontrol grubu da dahil olmak üzere tüm sıçanlar sakrifiye edilerek uygun kan örnekleri alındı, gastroknemius kas dokusu biyokimyasal değerlendirme için çıkarılarak uygun koşullarda saklandı. İncelemeler serum ile kas dokusunda yapıldı ve özellikle prooksidan-antioksidan sistem ve inflamasyon ile ilgili değişimler araştırıldı. Bu çerçevede serum ve dokuda reaktif oksijen radikalleri (ROS), malondialdehit (MDA), proteinlerin ileri oksidasyon ürünleri (AOPP), tümör nekroz faktörü-alfa (TNF-α) ve nükleer faktör eritroid 2 ilişkili faktör 2 (NRF2) düzeyleri; total antioksidan kapasite ile antioksidan enzim aktiviteleri ölçüldü. Ayrıca dokuda glutatyon (GSH) düzeyleri tayin edildi. Bulgular: Biyokimyasal incelemelerde; serum ROS, MDA, AOPP, GSH ve FRAP, TNFα, NRF2 düzeyleri, antioksidan enzim aktivitelerinde değişim gözlenmedi. Kas dokusu oksidan sistem üzerinde yapılan incelemelerde; ROS, MDA, AOPP düzeylerinde iskemi-reperfüzyon ile artış saptandı. Medikal ozon uygulamasının kas dokusunda prooksidan durumunu azalttığı saptandı. Yine kas dokusunda antioksidan sistem üzerinde yapılan incelemlerde GSH ve SOD değerlerinde iskemi ile anlamlı düşüş farkedildi. Ozon (O3) tedavi uygulaması ile bu değerlerde anlamlı artış saptandı. İ/R hasarının bir sonucu olarak kas dokusunda TNF-a düzeylerinde değişim gözlenmedi, NRF2 'da ise anlamlı artış saptandı. Sonuç: Sonuç olarak, İR grubunda alt ekstremitede iskemi- reperfüzyon hasarı oluştuğunu ve ozon tedavisinin bu hasara karşı koruyucu etkisinin olduğunu söyleyebiliriz. Anahtar Kelimeler: Antioksidan, İskemi-reperfüzyon, ozon