Albert Camus'nün yabancı adlı eserinin çevirilerine eleştirel bakış

Bu tez çalışmasında Albert Camus'nün ünlü romanı Yabancı (L'Etranger) karşılaştırmalı çeviri eleştirisi bağlamında ele alınmıştır. Çeviri eleştirisinin birinci aşamasında kaynak metin ve çeviri metinler ayrıntılı bir biçimde okunmuştur. İkinci aşamada kaynak metnin erek metinde ne derece yansıtıldığını tespit etmek üzere eşdeğerlik ve yeterlik kavramları incelenmiştir. Çevirinin gereklilikleri, yazınsal türün özellikleri, çeviri sorunları ve çevirmen kararları gibi etkenler de bu sürece dahil edilmiştir. Üçüncü aşamada, kaynak ve erek metin arasındaki benzer ya da farklı yönler çeviribilim kuramları ve çeviri yöntem ve stratejileri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Böylece çeviri eleştirisi nesnel bir zemine oturtulmuştur. Çeviri metinleri etkileyen çeviri süreçlerine de değinilmiştir. Son aşamada ise tüm kuramsal ve uygulamalı süreçlere bağlı olarak elde edilen bulgular nesnel veriler çerçevesinde derlenmiştir. Ayrıca, Camus'nün topluma ve kendisine yabancılaşan Mersault karakteri üzerinden yorumladığı saçma felsefesinin erek metindeki izleri sürülmüş, kaynak metindeki gösterge ve göndermelerin erek metinde ne derece ve hangi ölçüde korunarak aktarıldığı sorusunun yanıtı bulunmaya çalışılmıştır. Kültürel ve dilsel etkenlerin önemi de göz önünde bulundurularak çevirinin toplumsal uzlaşı, iletişimin gerçekleşmesi ve anlamın aktarılması noktasında sahip olduğu önem ışığında bir karşılaştırmalı çeviri eleştirisi yapılmaya gayret edilmiştir. Yazınsal metin türü özelliğinden hareketle eşdeğerlik, anlam boyutlarının korunması, çevirmen kararları, çevirmenlerin yazarın üslubu, görüşü ve dili hakkında ne derece bilgi sahibi oldukları, erek metnin işlevselliği gibi pek çok durum ve soruya ışık tutulmaya çalışılmıştır.