Alman imparatoru Friedrich Barbarossa'nın Anadolu harekatı ve Üçüncü Haçlı Seferi

1097 yılında başlayan Haçlı Seferleri, Dünya tarihini etkileyen önemli gelişmelere ve sonuçlara sebep olmuştur. Haçlı Seferlerinin gerçekleştirilmesindeki kutsal amaç hem Anadolu'ya yerleşmiş olan Türkleri hem de Hıristiyanlar tarafından kutsallık atfedilen yerlerde oturan Müslümanları o bölgelerden çıkarmaktı. Yapılan Haçlı Seferi çağrısına Avrupa'nın birçok yerinden pek çok sınıftan insanlar cevap vermişti. Ancak 1190 yılında gerçekleşen üçüncü Haçlı Seferinin ayrıcalığı, İngiltere ve Fransa krallarının yanı sıra Almanya İmparatoru'nun da katılması olmuştu. Liderlerin bu savaşa katılmak istemesi Haçlı Seferinin manevi boyutunu ve tarihsel önemini vurgulamaktadır. Friedrich Barbarossa'nın Haçlı Seferinin başarısız olması Sultan Selahaddin'in lehine olan bir durumdu. Daha önce gerçekleşen seferler oldukça başarılı kazanımlar elde etmişken, İmparatorun sefer sırasında ölümü yüzünden ordu dağılarak eski etkin gücünü ve ihtişamını kaybetmişti. Bu durum Batı dünyası tarafında büyük bir hayal kırıklığı olmuştu. Hal böyle olunca, Doğu'da Sultan Selahaddin ve üç Semavi dinin kutsal topraklar olarak gördüğü Kudüs şehri büyük bir tehlikeden kurtulmuştu. Doğu'ya Alman Haçlı ordusundan önce varan İngiltere Kralı I. Richard ve Fransa Kralı II. Philippe Auguste'ün İslam ordularıyla yaptığı savaş ve kıyasıya mücadele bir sonuç vermemişti. Bu nedenle seferi kurguladıkları gibi sonuçlandıramamışlardı. Yüksek Lisans tezi olarak hazırladığımız bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Hattin Savaşı'ndan başlayarak üçüncü Haçlı Seferinin başlangıcına kadar olan süreçte yaşanan olaylar ve önceki Haçlı Seferlerine kısa bir şekilde değinilerek İslam dünyası hakkında da genel bir değerlendirme yapılmıştır. Tezimizin asıl konusu olan ikinci bölümde, Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa'nın Anadolu Harekâtı anlatılmıştır. Anadolu seferi sırasında Haçlı ordularının yaşadığı sıkıntılar ve karşılaştıkları durumlar anlatılmıştır. Bu bölümde temel alınan kaynak bizzat olaya tanıklık etmiş ve sefere çıkmış "Ansbert'in Historia de Expeditione Friderici İmparatoris" (İmparator Friedrich'in Seferinin Tarihi) adlı çalışmanın Türkçe çevirisi olmuştur. Bunun yanında aynı eseri Latince'den Almanca'ya çeviren Arnold Bühler'in "Der Kreuzzug Friedrich Barbarossas: Bericht eines Augenzeugen", Stuttgart, 2007, adlı eserinden de yararlanılmıştır. İmparatorun seferine tanıklık eden ve Bizans sınırlarındayken yaşadıklarını anlatan ünlü Bizanslı tarihçi Niketas Khoniates'in "Historia" adlı eserinden yine bu bölümde yararlanılmıştır. Bununla birlikte birçok Hıristiyan kroniklerde bu konu detaylıca anlatılsa da bu tez için kullanılan kronik "Ernoul Kroniği" olmuştur. Alman İmparatorunun seferi hakkında bilgi veren kaynaklar sadece Batı'dan çıkmamıştır. Sefer hakkında eserlerinde bilgiler veren Müslüman yazarlarda bulunmaktadır. Bu konuda özellikle İbnü'l Esir'in "el-Kâmil Fi't tarih" adlı eseri ile Abû'l Farac'ın eserini Türkçeye çeviren Ömer Rıza Doğrul'un "Abû'l Farac Tarihi" adlı çalışmasından da yararlanılmıştır. Üçüncü bölümde ise, üçüncü Haçlı Seferinin temel hatları ele alınarak Hıristiyanların İslam dünyasında yaşadıkları anlatılmıştır. Haçlı ordusu savaş sonunda Sultan Selahaddin ile anlaşmaya varmasıyla bölüm sonlanmaktadır. Bu bölümde yararlanabildiğimiz temel kaynak "İtineraium Peregrinorum Et Gesta Ricardi" olmuştur. Ayrıca o dönemde yaşayarak sefere ve savaşlara tanıklık etmiş Müslüman yazarların eserlerinden de yararlanılmıştır. Hazırlanan Yüksek Lisans tezinin ana konusu Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa'nın seferi olması bakımından bahsettiğimiz diğer iki bölüm konu dışına çıkılmadan ve çok ayrıntıya girilmeden anlatılmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Friedrich Barbarossa, Alman Haçlı Ordusu, Üçüncü Haçlı Seferi, İngiltere Kralı I. Richard, Selahaddin Eyyubi.