Almanya'da çocukları koruma altına alınan göçmen ailelere yönelik koruma hizmetlerinin incelenmesi

1960'lı yıllardan itibaren Almanya'ya başlayan işçi göçü, çeşitli sorunları beraberinde getirmiştir. Bu sorunlar arasında yer alan ve son yıllarda sürekli gündemde olan çocukları koruma altına alınan Türkiyeli göçmen ailelere yönelik koruma hizmetlerini, bilimsel olarak ele alan bütüncül bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu araştırmanın temel amacı, çocukları koruma altına alınan göçmen ailelerinin çocuk koruma sistemleri ile olan deneyimlerini, onların diliyle ortaya koymaktır. Araştırma, literatür okuması ile birlikte çocukları Gençlik daireleri tarafından koruma altına alınan göçmen ailelere sunulan hizmetleri ve yaşanılan sorunları anlamaya ve anlamlandırmaya çalışmaktadır. Araştırmanın alt amaçları bağlamında; çocuk selametinin tehlikede olması, uluslararası çocuk korumada Almanya'nın yeri, göçmen ailelerin Gençlik dairelerine yönelik bakış açıları ve kültüre duyarlı sosyal hizmet sunumu ele alınmıştır. Çocuk koruma sistemleri ile muhatap olan göçmen ailelerin koruma altına alınma öncesi, süreci ve sonrasında neler yaşadıklarını ortaya koymak için niteliksel araştırma yöntemi seçilmiştir. Bu kapsamda, Almanya'da çocukları koruma altına alınan 17 göçmen aile ve çocuk koruma alanında çalışan 9 uzman ile derinlemesine yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Araştırma bulgularına bakıldığında, geniş bir sosyal hizmet ağına sahip olmasına rağmen Gençlik daireleri, göçmenlerin gözünde "korku ve güvensizliği" temsil etmektedir. Göçmen aileler, küçük yaşlardan itibaren Gençlik dairelerinin çocuklar için tanıtıldığını, teşvik edildiğini ve ailenin özel alanına müdahale edildiğine inanmaktadır. Diğer taraftan, koruma altına alınma öncesi, aileler ve çocuklar arasında yaşanan en büyük sorunlardan birinin gelenek ve modernlik çatışması olduğu söylenebilir. Aileler ve çocukları arasında yaşam tarzı ve değerler anlamında çatışma yaşanmaktadır. Aileler ve uzmanlarla yapılan görüşmelerde, Almanya'da çok kültürlü sosyal hizmet konusunda çalışmalar bulunmakla birlikte sistemli bir hizmet sunumunun olmadığı dile getirilmiştir. Öte yandan, göçmen aileler çocuk koruma çalışanları tarafından anlaşılmadıklarını, kültür ve değerlerinin saygı görmediğini ve yargılandıklarını düşünmektedir. Aileler dil, kültür ve inançlarının hizmet seçiminde dikkate alınmadığını ve koruma altına alınma sürecinin çocuklarının dil, kültür ve yaşam biçimleri üzerinde olumsuz değişimlere yol açtığını söylemiştir. Araştırmanın en dramatik bulgularından biri de, koruma altına alınma sürecinin göçmen aileler tarafından ölüm ve kayıp olarak değerlendirilmesidir. Aileler, çocuklarının kendilerinden habersiz olarak koruma altına alınmasını ve bu süreçte çocuklarına ulaşamamayı "ölüm ötesi" olarak algılamaktadır. Almanya'daki Türkiyeli göçmen ailelere yönelik çocuk koruma hizmetlerinin ilk defa incelendiği bu araştırma, resmin bütünü anlamında bir iddiada bulunmaktan çok yaşanan deneyimler anlamında bir kesit sunmaktadır. Göçmen ailelere yönelik koruma hizmetlerinin daha iyi anlaşılması ve görünür kılınması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Bu anlamda yeni araştırmaların, ailelerin yanı sıra aile odaklı ve kuruluş bakımı hizmetlerinden faydalanan çocukların ve çocuk koruma sistemlerinden ayrılan gençlerin deneyimlerine odaklanması gerektiği düşünülmektedir.