Alt ekstremite kemik iliği ödemi bulunan hastalarda intravenöz iloprost tedavisinin erken dönem radyolojik ve semptomatik sonuçları

Amaç: Kemik iliği ödemi (KİÖ), kemik ağrısı ve kemik iliğinde interstisyel sıvı artışı ile karakterize nadir görülen ve kendi kendini sınırlayan bir durumdur. KİÖ'nin en çok rastlandığı bölgeler kalça, diz, ayak bileği ve ayak kemikleridir. Alt ektremite kemik iliği ödemi (AEKİÖ) bulunan hastaların MR görüntüleri ve ağrıları değerlendirilerek intravenöz İloprost (İVİ) tedavisinin etkinliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya retrospektif olarak alt ekstremite kemik iliği ödemi nedeniyle tarafımızca takip edilen toplam 56 hasta alınmıştır. 14 hastaya yük vermeme, 42 hastaya İloprost ve yük vermeme tedavisi uygulanmıştır. İloprost tedavisi alan hastalar servisimize interne edilerek 5 gün süreyle günde bir kez olmak üzere 1 ampul İloprost (20mcg/ml) yavaş infüzyonla 6 saat boyunca monitorize edilerek uygulanmıştır. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası ortalama 6. Haftada MR ve Vizüel Analog Skala (VAS) sonuçları değerlendirmeye alınmıştır. Bulgular: Kliniğimizde AEKİÖ ile takip edilen hastaların 14 (%25) 'ü kontrol (bölgesel yük vermeme ile izlenen) grubunu, 42 (%75) 'si tedavi (intravenöz iloprost + bölgesel yük vermeme ile tedavi edilmiş) grubunu oluşturmuştur. Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 47, 7 yaş olup, % 53,6'sı erkek ve % 46, 4'ü kadındır. Çalışmaya katılanların 45 (% 80, 4)'inin tedavi öncesi MR sonucuna ulaşılmış ve tamamı ARCO evre 1 olarak tespit edilmiştir. Tedavisi sonrası MR sonuçlarında ise 39 (% 69, 6)'unun tedavi sonrası MR sonucuna ulaşılmış olup 1 (%2, 5) hastada ARCO evre1, 38 (%97,5) hastada ARCO evre 0 olarak tespit edilmiştir. Hastaların şikâyetlerinin süre ortalaması 13, 96 ay olup, tedavi öncesi VAS skoru ortalaması 8, 23±1,56 (ortalama±SD), tedavi sonrası VAS skoru ortalaması 3,36±2,34 (ortalama±SD) idi. Tedavi öncesi VAS skor ve tedavi sonrası VAS skor ortalamaları karşılaştırıldığında tedavi öncesi VAS skoru 8,00 (3-10) Ortanca (Min-Maks), tedavi sonrası VAS skoru 3 (0-10) Ortanca (Min-Maks) olup bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Kontrol grubunda tedavi öncesi VAS skoru ve tedavi sonrası VAS skoru ortalamaları karşılaştırıldığında tedavi öncesi VAS skoru 8,50 (6-10) Ortanca (Min-Maks), tedavi sonrası VAS skoru 3,50 (1-10) Ortanca (Min-Maks) olup bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,003). Çalışma grubunda tedavi öncesi VAS skoru ve tedavi sonrası VAS skoru ortalamaları karşılaştırıldığında tedavi öncesi VAS skoru 8 (3-10) Ortanca (Min-Maks), tedavi sonrası VAS skoru 3 (0-9) Ortanca (Min-Maks) olup bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Sonuç: AEKİÖ ile takip edilen, İVİ tedavisi verilen ve verilmeyen tüm hastaların VAS skorlarında tedavi sonrasında tedavi öncesine göre anlamlı iyileşme saptanmıştır. Bu iki tedavi protokolü arasında anlamlı bir klinik, radyolojik fark bulunamamıştır. Kontrol grubunun hasta sayısı İloprost tedavisi alan hasta grubuna göre daha az olup daha büyük örneklem ile yapılacak çalışmalarda farklı sonuçlar çıkabilir.