Alt kademe yönetici hemşireler için yönetsel yetkinlik kriterleri ölçeğinin geliştirilmesi

Bu çalışmada, yetkinliğe dayalı hemşire insan kaynaklarının etkin ve verimli yönetimi için sorumlu hemşirelik pozisyonuna özgü ve aday hemşirelerin taşıması gereken yönetsel yetkinliklerin tanımlanarak bir ölçüm aracı ile kriterler bağlamında ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, "Alt Kademe Yönetici Hemşireler için Yönetsel Yetkinlik Kriterleri Ölçeği (AKYHYYKÖ)" adlı bir ölçek geliştirme çalışmasıdır. Araştırmanın evrenini, İstanbul'da mülkiyetlerine göre tüm hastane türlerinde çalışan hemşireler ve örneklemini ise gelişigüzel örnekleme yöntemiyle literatür önerilerine göre kriterleri karşılayan toplam 1361 hemşire oluşturmuştur. 65 maddeli AKYHYYKÖ'ye ilişkin geçerlik çalışmalarında öncelikle uzman görüşlerine dayalı olarak, yüzey geçerliği ile (Lawshe tekniğiyle) kapsam geçerliği test edilmiş ve "KGİ=0,774" bulunmuştur. Sonra ölçeğin yapı geçerliğini test etmek için yapılan Açıklayıcı Faktör Analizi (nAFA=681) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (nDFA=680) çalışmaları, örneklemin rastgele (tesadüfi) atama yöntemiyle ikiye bölünmesiyle farklı iki örneklemde gerçekleştirilmiştir. Ayrıca yapı geçerliği için faktör analizleriyle birlikte, benzeşme ve ayrışma geçerlikleri de sınanmıştır. AKYHYYKÖ, toplam varyansın %66,332'sini açıklayan 4 alt boyutlu faktör modeli ile geçerliği ispatlanmış bir ölçek olarak nihai formunu kazanmıştır. Ölçeğin güvenirliği için ise iç tutarlık (Cronbach α iç tutarlılık katsayısı, "α=0,975" ve madde analizleri, "r=0,638–0,816 ve p<0,001" ile birlikte, yarıya bölme yöntemi, "α1=0,952" ve "α2=0,947", "r=0,968" ve "ρ=0,984") ve zamana karşı değişmezlik (test-tekrar test güvenirliği, "r=0,490–0,663 ve p<0,001") analizleri yapılmıştır. Yüksek ölçek güvenirliği kanıtlanan AKYHYYKÖ'nün zamana karşı kararlı ölçümler yapan tutarlı bir ölçek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgularla AKYHYYKÖ, psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak literatüre kazandırılmıştır. Sonuç olarak, sorumlu hemşirelik pozisyonuna yapılan atamalarda kurumlar arasında fikir ve uygulama birliği bulunmayışına ve alanın ihtiyaçlarına çözüm üretilebilmesi amacıyla, yönetsel yetkinliğe dayalı geliştirilen seçim kriterleri, standart bir formata dönüştürülmüştür. Bu pozisyona yetkin hemşirelerin aday gösterilebilmeleri veya olabilmeleri için geliştirilen objektif seçim kriterlerine temellendirilmiş ölçek, tüm paydaşların yararlanımına sunulmuştur.