Altun Yaruk'ta (VII. ve VIII. Tegzinç) hâl kategorileri

Bu tez çalışması, Eski Uygur Türkçesi dönemine ait olan en önemli ve en hacimli Budist çeviri metinlerinden Altun Yaruk Sudur adlı eserin yedinci ve sekizinci kitaplarında geçen hâl eklerini ve bu eklerin işaret ettiği hâl kategorilerini işlevsel olarak tetkik etmeyi hedeflemiştir. Çalışma aynı zamanda, Eski Uygur Türkçesinde hâl yapısının ve bu yapının eserlerdeki işleyişini detaylı bir şekilde anlatmayı amaçlamakta olup hâl eklerinin biçimsel değişkelerini, kullanım oranlarını ve sentaktik görevlerini göstermeye çalışmıştır. Bu amaç doğrultusunda, öncelikli olarak Altun Yaruk'un yedinci ve sekizinci kitapları ayrıntılı bir şekilde taranmış; bu tarama neticesinde hâl ekleri, bağlam içinde anlam ağırlıklı işlevsel bakış açısıyla değerlendirilerek hangi hâl kategorisine ait oldukları (açıklama, bulunma, kaynak, niteleme, yönelme vb.) belirlenmiştir. Her bir görev elemanı belirlenen ilgili alt başlıklarda sıralanarak eserlerden alınan örnek cümlelerle gösterilmiş ve kullanılan toplam hâl kategorileri içindeki kullanım oranları tablolar halinde dikkatlere sunulmuştur. Çalışmanın sonucunda ise tespit edilen görev elemanları, bu görev elemanlarının ifade ettiği hâl kategorileri, görev elemanlarının sayısı, görev elemanının ifade ettiği hâl kategorisi içindeki yüzdelik oranı ve görev elemanlarının Altun Yaruk'ta (VII. ve VIII. Tegzinç) kullanılan görev elemanları içindeki yüzdelik oranları tablolar halinde ifade edilmiştir. Bu neticeyle Eski Uygur Türkçesindeki hâl kategorilerinin yapısal ve işlevsel çeşitliliği ortaya koyulmuştur.