Ambivalan Yaş Ayrımcılığı (ageizm) Ölçeği'nin sağlık hizmetleri sektöründe kullanılabilmesi için Türkçe versiyonunun geçerlilik-güvenirlik çalışması

ÖZET Ambivalan Yaş Ayrımcılığı (Ageizm) Ölçeği'nin Sağlık Hizmetleri Sektöründe Kullanılabilmesi İçin Türkçe Versiyonunun Geçerlilik-Güvenirlik Çalışması Amaç: Nüfusun yaşlanması geri dönüşü olmayan küresel bir eğilimdir. Bununla birlikte, birçok toplumda yaşlı bireylere yönelik olumsuz tutumlar yaygındır. Yaş ayrımcılığı, ''ileri yaştaki bireylere yönelik ön yargıyı, tutum ve davranışlar aracılığıyla ifade etmek'' şeklinde tanımlanmıştır. Sağlık alanında yaşlılara karşı yaş ayrımcılığı tutumlarının karmaşık ve çok boyutlu doğası göz önüne alındığında bu tutumları değerlendirmeye yönelik daha sofistike araçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Sağlık Hizmetleri Sektöründe Ambivalan Yaş Ayrımcılığı Ölçeği'nin (AAShc) Türkçe versiyonunu geliştirmek ve geçerlilik-güvenirliğini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 2023-2024 akademik yılında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi birinci, üçüncü ve altıncı sınıf öğrencilerinde yürütülmüştür. Toplam öğrenci sayısı 1166, örneklem 571 ve yanıt oranı %48,97'dir. Sosyodemografik ve Yaşlılığa Dair Veri Toplama Anketi, AAShc ve Kogan'ın Yaşlılara Karşı Tutum Ölçeği (KOPS) öğrenciler tarafından doldurulmuştur. İki hafta sonra 212 öğrenciye AAShc tekrar uygulanmıştır. Bulgular: Yaş ortalaması 21,7±3,1 yıl olan 571 katılımcının 241'i (%42,2) erkek, 324'ü (%56,7) kadındı. AAShc toplam puan ortalaması 59,2±11,4 ve KOPS toplam puan ortalaması 84,0±14,3'tü (puanlar arttıkça tutum daha olumsuz). AAShc'nin Cronbach alfa değeri 0,832 ve test-tekrar test korelasyon değeri 0,815'ti (p<0,001). AAShc ile KOPS arasındaki korelasyon değeri 0,362 bulundu (p<0,001). Öğrencilerin yaşları ile AAShc toplam puanları arasında anlamlı bir korelasyon vardı (p<0,001) (r=0,362). Öğrencilerin sınıflarına göre AAShc toplam puanlarında anlamlı bir farklılık vardı (p<0,001). Sonuç: AAShc Türkçe versiyonu geçerli ve güvenilir bulunmuştur. Açıklayıcı faktör analizi dört alt boyut belirlemiştir (infantilizasyon, incinebilirlik, düşmanca yaş ayrımcılığı, istenmeyen yardım). Farklı popülasyonlarda daha fazla geçerlilik-güvenirlik çalışmasına ihtiyaç vardır. Anahtar Sözcükler: Yaş ayrımcılığı (ageizm), AAShc, geçerlilik-güvenirlik, KOPS, aile hekimliği