Anadolu'da yetişen salep orkidesi tohumlarının immobilize edilerek çimlenebilir hale getirilmesi

Orchidaceae familyası, dünyadaki en zengin çiçekli bitki grubunu oluşturmaktadır. Ülkemizde 24 cinse ait 170 takson orkide türü doğal olarak yetişmektedir. Özellikle salep elde edilen orkideler, aşırı otlatma ve yoğun sökümden dolayı tehdit altındadırlar. Bu çalışmada; ülkemiz Anadolu topraklarında doğal olarak yetişebilen salep orkidelerinin Tokat Canpolat Köyü civarında yetişmekte olanlarının oluşturdukları tohumların organik materyallerle immobilizasyonu ile doğal ortamlarında çimlenebilir hale getirilmesi amaçlanmıştır. Literatürde var olan çalışmalar tohumların bitki kültüründe ve spesifik besin ortamlarında büyütülmesi yönündedir. Gerçekleştirilen çalışmada orkide tohumlarına sükroz, fruktoz, glukoz, laktoz, mannitol, nişasta, melas ve zeytin karasuyu bileşiklerinin immobilizasyonu ile tohumlarda eksik olan endosperm dokunun yerini alması beklenmiştir. Ayrıca salep orkidesi tohumları 7 farklı kimyasal muamelesiyle orkide embriyoları etrafındaki kalın tohum kılıfının inceltilmesi ve dolayısıyla immobilize edilen karbonhidrat kaynaklarından daha iyi faydalanması hedeflenmiştir. Denemeye alınan tüm gruplara ait tohumlar vermikompost içerisine ekilmiştir ve çimlenmeleri için optimum sıcaklık ve nem koşullarında 4-5 ay beklemeye bırakılmıştır. Denemeler sonucunda, deneye dâhil edilen tüm gruplar için ne bir çimlenme ne de bir protokorm oluşumu gözlemlenememiştir.