Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli kararı ışığında kamulaştırma bedeline uygulanacak faizin mülkiyet hakkı perspektifinden değerlendirilmesi

Mülkiyet hakkı kişilerin bir eşyaya hukuki bir zeminde sahip olmasını sağlayan bir haktır. Bu hak, insanlık tarihinde çok eski zamanlardan beri var olmuştur. İnsanın yerleşik hayata geçmesiyle birlikte, mülk edinmeye ve bu mülklerden faydalanmaya yaşamı sürdürmenin önemli bir unsuru olarak bakılmıştır. Mülkiyet, aynı zamanda bir güç kaynağı olarak görülmüş, toplumsal ve bireysel ilişkilerde etkili bir unsur olmuştur. Bu yönüyle mülkiyet, bütün hukuk sistemlerinde düzenlemelere tabi tutulmuştur. Bu düzenlemeler, mülkiyet hakkını güvence altına almayı ve bu hakkın belirli sınırlar içerisinde kullanımını sağlamayı amaçlamıştır. Mülkiyet hakkının kullanımına yönelik sınırlamalar, başkalarının haklarını koruma ve kamu yararı durumunda söz konusu olmaktadır. Kamulaştırma, mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla idare tarafından sınırlandırılmasında uygulanan bir yöntemdir. Aynı zamanda idarenin, belirli kamu hizmetini sağlamak için gereksinim duyduğu özel kişilere ait taşınmazları edinme biçimidir. Kamulaştırma, uygulama biçimi bakımından Anayasa ve kanunla belirlenmiş sıkı şekil şartlarına tabidir. Bu konuda etkili olan unsurlardan biri Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) kararlarıdır. Bu çalışmanın amacı, AYM'nin E. 2023/83 K. 2023/69 sayılı 05/04/2023 tarihli ilamıyla kamulaştırma bedel tespit tescil davalarında uygulanacak faiz türü ve faizin başlangıç tarihiyle ilgili almış olduğu kararı mülkiyet hakkı açısından AYM, Yargıtay ve İstinaf kararları çerçevesinde değerlendirmektir. Ayrıca, karşılanamayan değer kaybının munzam zarar kapsamında karşılanıp karşılanamayacağını incelemektir.