Ankara il merkezinde evde sağlık hizmetlerinin değerlendirilmesi: Kalitatif bir çalışma

Giriş ve Amaç: Evde sağlık hizmetleri bakıma ihtiyaç duyan kişilerin evde tıbbi bakımını sağlayan bir hizmettir. Dünyada ve ülkemizde yaşlı nüfus oranının artmaya başlamasıyla evde sağlık hizmetinin önemi artmıştır. Bu çalışmanın amacı Ankara il merkezinde, evde sağlık hizmetlerinin 4 merkezde birleşmesinden sonra evde sağlık hizmeti veren birimlerin mevcut durumlarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kalitatif tiptedir. Bu çalışmaya Ankara merkezde 3 Evde Sağlık Hizmetleri Birimi (ESHB) dahil edilmiş ve bu merkezlerin sorumlu hekim ve sorumlu hemşireleri ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde yarı yapılandırılmış röportaj tekniği kullanılmıştır. Veriler niteliksel yöntemle analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcılar birleşmenin olumlu ve olumsuz yönleri olduğunu, birleşme sonrasında mesafelerin çok artmasını olumsuz olarak değerlendirmişlerdir. Yolda geçirilen zamanın bakılan hasta sayısını azalttığını ve personelde yorgunluğa neden olduğunu belirtmişlerdir. Katılımcıların yarısı birleşmeden sonra yönetimden kendilerine verilen desteğin arttığını belirtmişlerdir. Hekim ve hemşirelerin çoğu evde sağlık hizmeti mevzuatında değişiklikler olması gerektiğini belirtmiştir. Katılımcıların tamamı ESHB'de çalışan hekim ve hemşirelerin özel bir eğitim alması gerektiğini belirtmiştir. Özellikle Covid-19 pandemisinin başlamasıyla beraber hasta sayılarında çok artış olduğu, mobil hastalar gibi uygunsuz başvuruların çok fazla olduğunu belirtmişlerdir. Katılımcıların çoğu birimlerindeki sabit hekim sayısının yetersiz olduğunu ve bu yüzden hekim olması gereken yerde sadece hemşirelerden oluşan ekiplerin olduğunu belirtmişlerdir. Hekim ve hemşireler genel olarak evde sağlık hizmetinde çalışmaktan memnuniyet duymalarına karşın çalışma koşullarının iyileştirilmesinin ve verilen ücretlerin artmasının çalışanların motivasyonunu arttıracağını belirtmiştir. Sonuç: Evde sağlık hizmetlerinin önemi, ortalama insan ömrünün ve buna bağlı olarak kronik hastalıkların artması sonucunda günden güne artmaktadır. Evde bakım ihtiyacı olan hastalara kaliteli hizmet verebilmek için öncelikle çalışanlara iyi bir çalışma ortamı sağlanması gerekmektedir. Evde sağlık hizmetinin 4 merkezde birleştirilmesinin hizmet kalitesini arttırmak ve hizmeti standart hale getirmek adına olumlu olduğu görülse de mevzuatın kapsamındaki eksiklik, sabit personel eksikliği, ek ödeme ve eğitim açığı gibi konularda halen geliştirilmesi gereken yerler ve kapatılması gereken açıklar görülmektedir.