Ankara ili Nallıhan ilçesinde sürdürülebilir arazi kullanımı planlamaları kapsamında arazi tahribatının dengelenmesi ve model tabanlı erozyon değerlendirmelerinin uyumlaştırılması

2015 yılında Birleşmiş Milletler (BM) tarafından kabul edilen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) büyük bölümüne ulaşmak için planlı ve güçlü bir toprak- su yönetim sistemine ihtiyaç vardır. Arazi Tahribatı (AT) arazi üzerindeki üretim baskısıyla doğrudan orantılı olarak gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tarımsal ekosistemler başta olmak üzere karasal ekosistemler üzerinde ortaya çıkmaktadır. Arazi Tahribatının Dengelenmesi (ATD), "ekosistem işlevlerini, hizmetlerini desteklemek ve gıda güvenliğini artırmak için gerekli olan arazi kaynaklarının miktarının, kalitesinin belirli zamansal mekânsal ölçekler ve ekosistemler içinde sabit kaldığı veya arttığı bir durum" olarak tanımlanmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın amacı ATD'nin kurak ve yarıkurak iklim koşullarında kullanılablirliğini etkin bir şekilde sağlamak amacıyla küresel göstergelerinin yanında "Erozyon" oranının parametre olarak kullanılabilirliğinin sınanmasıdır. Ayrıca, farklı bir yöntemle üretilen (NASA-CASA) Net Brincil Üretim verisi ile AÖAKD ve NDVI kullanılarak üretilen Arazi Üretkenlik Dinamiği (AÜD) verisi arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Bu bağlamda, Nallıhan ilçesinde 1986-2018 yılları arasında yapılan arazi örtüsü arazi kullanımı değişimlerinde en büyük artışın (%359) yapay alanlarda olduğu görülmüştür. En büyük azalmanın ise meralarda (%42.4) ve daha sonra diğer alanlarda (%36.5) olduğu görülmüştür. Arazi üretkenlik dinamiği sonuçlarına bakıldığında orman alanları genel olarak pozitif (artış) eğilim sergilemektedir. Yapay alanların tamamı "azalan üretkenlik" sınıfı içerisinde yeralmaktadır. Toprak organik karbonu 2000-2018 yılları arası yapılan değişim analizinde %91.2 oranında alan "durağan" sınıfta, %5.5 oranında alan "artış" sınıfında, %3.29 oranında alanın ise Tahribata uğramış ve "azalıyor", sınıfında olduğu görülmektedir. Kurak ve yarıkurak bölgelerde organik madde kapsamının değişmediği ve doğası gereği artış göstermediği alanlarda erozyon parametresi ATD altında daha iyi çalışmaktadır. Özellikle detay ölçekte yapılan ATD çalışmalarında erozyon gibi ek göstergelerin devreye sokulmasıyla mühendislik olarak müdahale edilecek alanlar ile doğal haline bırakılacak alanlar doğrudan haritaya yansımaktadır.