Ankara ilinde 2013-2019 yılları arasında tüberküloz tanısı alan yabancı ülke doğumlu ve T.C. vatandaşı tüberküloz hastalarının epidemiyolojik analizi ve karşılaştırılması

Amaç: Ankara ilinde Ocak 2013-Aralık 2019 yılları arasında tüberküloz tanısı alan yabancı ülke doğumlu ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı hastaların verileri ve tedavi sonuçlarının değerlendirilerek tüberküloz kontrolü, tanı ve tedavisinin planlanmasına katkıda bulunmaktır. Yöntem: Çalışmamızda Türkiye Ulusal Tüberküloz Sürveyans Araştırması Formları ile toplanan veriler ve tedavi sonuçları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Veri kontrolü yapıldıktan sonra analiz edilmiş, vaka sayıları frekans olarak sunulmuş, istatistiksel analizde Ki-kare Testi kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık düzeyi (p) 0.05 olarak alınmıştır. Bulgular: 2013-2019 yılları arasında Türkiye Ulusal Tüberküloz Sürveyansı Araştırması verilerinde toplam 4119 olgu mevcuttur. 2013 yılında olgu hızı yüzbinde 11,5 iken 2019 yılında yüzbinde10,5'dir. Yaş ortalaması 47,6±19,5 ve %93,1'i T.C. vatandaşıdır. Olguların doğduğu ülke ile yaş grupları, olgu tipi, tutulum yeri, arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır. Cinsiyet ve çoklu ilaç direncine göre tutulum yeri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p<0,05). Akciğer dışı organ tutulumunda ilk sırada %54,0 lenf tutulumu, %14,1 plevra, %7,6 vertebra ve vertebra dışı kemik/eklem tutulumu görülmektedir. 2013-2019 yılları arasında 4102 olguya ait tedavi sonuçlarına ilişkin veriler değerlendirildiğinde ise; %50,4'ü erkek, % 93,0'ı T. C. vatandaşı, % 93,9'u yeni olgudur. T.C. vatandaşı erkek olguların %65,7'sinde, yabancı ülke doğumlu erkek olguların %58,9'unda, akciğer tutulumu görülmektedir. T.C. vatandaşı olgularda cinsiyet ile tutulum arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır. Toplam tüberküloz hastaları dikkate alındığında T.C.doğumlu tüberküloz olgularının tedavi başarı oranı %84,8 ve yabancı ülke doğumluların tüberküloz olgularının tedavi başarı oranı %75,2, ölüm en sık 65 yaş ve üzeri yaş grubunda gerçekleşmiş ve toplam olguların %6,5'i ölüm ile sonuçlanmıştır. Sonuç: Ankara ilinde yıllar içinde yabancı ülke doğumlu tüberküloz olgu sıklığının artmakta olduğu, ilaç direnci sıklığının hafif yüksek olduğu ve tedavi başarısı hızının T.C. vatandaşı olgulara göre düşük olduğu tespit edilmiştir. T.C. vatandaşı ve yabancı ülke doğumlu olgulardaki benzer mortalite ve tedavi başarısı hızları; tanı, takip ve tedavinin eşitsizlikleri ortadan kaldıracak nitelikte, etkin ve etkili olarak sunulduğunu kanıtlamaktadır. Anahtar kelimeler: Tüberküloz, Epidemiyoloji, Yabancı Ülke Doğumlu, Tedavi