Ankara ilindeki Üniversitelere bağlı anaokullarında bulunan 2005-2017 yılları arasında basılmış resimli öykü kitaplarının duygusal okuryazarlık açısından incelenmesi

Bu çalışma, Ankara ilindeki üniversitelere bağlı anaokullarında bulunan 2005-2017 yılları arasında basılmış resimli öykü kitaplarının duygusal okuryazarlık açısından incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini üniversite anaokullarından elde edilen kitap listeleri doğrultusunda 658 resimli öykü kitabı oluşturmuştur. Seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 227 kitap araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veriler, literatür taraması ve uzman görüşlerine dayanarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Resimli Öykü Kitaplarının Duygusal Okuryazarlık Açısından İncelenmesi" formu aracılığıyla toplanmıştır. Formun oluşturulmasında Goleman (2017)'ın yapmış olduğu duygu sınıfları dikkate alınmıştır. Form aracılığıyla kitapların; adı, yazarı-cinsiyeti, resimleyeni, çevirmeni, konusu, teması, iletisi, ana karakteri, yan karakteri, yayınevi, yayım yılı ve baskı sayısına ilişkin künye bilgileri ile kitaplarda gözlemlenen duygu kümelerinin olup olmadığı ve kitapların içerik özelliklerinin duygusal okuryazarlık açısından uygun olup olmamasına ilişkin veriler saptanmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada uygulandığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden önce nitel verilerin sayısallaştırılması ve nicel verilerle birleştirilerek analiz edilmesi amacıyla "Çeşitleme" deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmı tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın nitel kısmında dökümantasyon analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde betimleyici istatistik yöntemleri (frekans, yüzde ve ortalama) ve nonparametrik testlerden Mann Whitney- U testi ile Ki-Kare testleri kullanılmıştır. Sonuç olarak, incelenen resimli öykü kitaplarının duygusal okuryazarlığı yansıtmaları açısından çeviri kitaplar ile Türkçe kitaplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Araştırma sonuçlarına göre resimli öykü kitaplarında en sık rastlanan duygu Zevk duygu kümesi (Mutluluk, Sevinç, Coşku, Heyecan, Eğlenme, Hoşnutluk) iken en az rastlanan duygu Öfke duygu kümesidir (Hiddet, Sinirlenme, Kızgınlık, Alınganlık, Rahatsızlık). Yine araştırma kapsamında incelenen resimli öykü kitaplarının duygusal okuryazarlık puanı ortalamalarına göre kitaplarda duygusal okuryazarlığın yansıtılması açısından yazarların cinsiyetleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular çocuk edebiyatının çocuğa görelik ilkesi ve erken çocuklukta duygusal okuryazarlık bağlamında tartışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Çocuk Edebiyatı, Erken çocukluk, Resimli öykü kitabı, Duygu, Duygusal Okuryazarlık