Ankara-İstanbul arasındaki çağdaş ulaşım seçeneklerinin, ulaşım politikaları kapsamında jeolojik etkenler açısından değerlendirilmesi

ANKARA - İSTANBUL ARASINDAKİ ÇAĞDAŞ ULAŞIM SEÇENEKLERİNİN, ULAŞIM POLİTİKALARI KAPSAMINDA JEOLOJİK ETKENLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ (Yüksek Lisans Tezi) Suay KARAMAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEMMUZ 2002 ÖZET Türkiye'de pek çok konuda olduğu gibi, ulaşım konusunda da çarpıklıklar ve çağın gerisinde kalmak büyük boyutlardadır. 1950 'li yıllardan günümüze karayolları, büyük ölçekli jeoteknik sorunların egemen olduğu aktif fay kuşaklan ve verimli ovaların içerisinden geçirilmiştir. Türkiye'de son 50 yıldır bilimdışı bir ulaşım politikası izlenerek, karayolu dayatmacılığı sonucunda, ulaşım sistemleri birbirinin rakibi kılınmıştır. Oysa ulaşım sistemleri birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır. Gelişmiş ülkelerdekinin tam tersine; demiryolları ve denizyollarının ulaşımdaki payı %40'dan %5'e indirilirken, karayollarının payı %95'lere çıkarılmıştır. Yapım ve işletme açısından %90 dışa bağımlı olunan ve tüketimi artıran ferdi taşımacılık öne çıkarılmıştır. Kütle ve konforlu kitle taşımacılığı bilinçli olarak yok edilmiştir. Özellikle kent içi ulaşımda, motorlu taşıtlar egemen kılınmıştır.Ankara - istanbul arası ulaşımı, bu sorunlara tipik bir örnektir. Oysa, bu sorunun çözümü otoyol öncesi hızlı tren projesinin yaşama geçirilmesinden geçmekte idi. Her şeye karşın, zararın neresinden dönülse kardır. Bir yüzyıl öncesi, ruhsatı kendi üzerlerinde olan maden yataklarına demiryolu projesi yapanlar, benzer uygulamayı bir yüzyıl sonrasında da otoyollarla yaşama geçirmişlerdir. Ankara - İstanbul arasını 1.5 saatte alacak konforlu ve güvenli hızlı tren yolunu durdurup, tamamen dışa bağımlı olunan ve risk oranı yüksek Ankara - İstanbul arasını 5 saatte alan otoyol dayatmasını kabul edenler, ülkemizin artı değerlerinin yurtdışına çıkarılmasına öncülük etmişlerdir. Üstelik bu yolun 2000 yıllık ipek yolu geçkisi boyunca yerleştirilmesi gerekirken, 60 km daha da uzatılarak Kuzey Anadolu Fayı boyunca 250 km gidilmesi sağlanmıştır. Çağdaş ulaşım politikası ve stratejileriyle belirlenen ulusal çözümleri yaşama geçirmek kaçınılmazdır. Bilim Kodu : 601.05.01 Anahtar Kelimeler : Ulaşım Sistemleri; Planlama; Otoyol; Hızlı Tren; Birleşik Ulaşım Sayfa Adedi : 77 Tez Yöneticisi : Doç.Dr. Hülagü KAPLAN