Ankara Polatlı bölgesindeki kırsal yerleşim yerlerinin oluşum ve gelişim analizi

İlk bilimsel çalışmalardan günümüze değin daha çok kent ölçeğinde yapılan morfolojik analizler yerleşimlerin oluşumları ve zaman sürecindeki değişimleri de dahil olmak üzere her kent dokusunun birbiri ile aynı niteliklere sahip olmadığını göstermektedir. Kent yerleşimlerinden topoğrafik ölçek, iş bölümü, demografik yapı gibi faktörler bakımından çok farklı olan kır yerleşimleri için de aynı durum söz konusudur. Bu bağlamda kentsel yerleşimlere göre daha kuralsız ve organik oluşumlar olan kırsal yerleşmeler de aynı bölgenin, aynı kentin hatta aynı ilçenin dahi kırsal yerleşimleri ister komşu ister uzak mesafelerde olsun her kırsal doku farklılıklar göstermektedir. Kentsel morfoloji analizlerinde kullanılan dinamiklerin kırsal için revize edilmesi ile kırsal yerleşimler için de zaman sürecindeki farklılaşmalar araştırılarak analiz edilebilir. Bu kapsamda dinamikler özelleşse dahi araştırılan bölge için önem derecesi aynı olacaktır. Bu tez çalışmasında öncelikle kırsal ve kentsel alan kavramlarının açıklamaları yapılmış ve birbirleri ile karşılaştırılmıştır. İkinci olarak tipoloji ve morfoloji kavramları kent ve kır alanları için ayrı ayrı incelenmiş ve tipomorfolojik dinamikleri açıklanarak sınıflandırmaları yapılmıştır. Üçüncü olarak kırsal yerleşim bölgelerinde tipomorfolojik katmanlaşma analizinin yapılabilmesi için gerekli yöntemler açıklanmıştır. Bu yöntemler; örneklem bölgelerin seçimi için AHP yöntemi ve yerleşim yerlerinin kronolojik gelişimini gösteren matris olarak belirlenmiş ve yöntemler detaylandırılmıştır. Çalışmanın dördüncü aşamasında AHP (Analitik Hiyerarşi Proses) yöntemi ile seçilmiş olan köyler için belirlenen analiz yöntemleri her bir dinamik başlığında ayrı ayrı incelenmiş ve katmanlaşma sonuçları çıkarılmıştır. Örneklem köyler için tipolojik olarak incelenen yapı özellikleri de yapı kimliği olarak eklenmiştir. Son bölümde tüm örneklem köylerin hem tipoloji hem de morfoloji özelliklerinin değişim/dönüşümü ve karşılaştırmalı sonuçları çıkarılmıştır. Birbirleri ile karşılaştırmalı sonuçları analiz edilen bu bölümde aynı ilçe köylerinin aynı analiz yönteminde zaman içindeki değişimleri ortaya konulmuştur. Tez için oluşturulan tüm veriler; bilgisayar programları yardımıyla şekil, grafik, eskiz, tablo verilerine dönüştürülmüştür.